GIORDANO BRUNO'NUN ARISTOTELES ELEŞTİRİSİ ÜZERİNE

Bir İtalyan filozofu olan ve Rönesans düşünürü kabul edilen Giordano Bruno, görüşlerinden ziyade yaşadıklarıyla tanınır olmuş, düşünceleri ve öngörüleri çok sonra dikkat çekmiş ve çeşitli araştırmalara konu olmuştur. Uzun yıllar engizisyon zulmüne maruz kalan ve nihayetinde Roma’da diri diri yakılan Bruno belirli bir dönem kimsenin ilgilenmediği ve fikirlerine itibar etmediği biri olarak kalmıştır; Spinzo’nın kaderine benzer şekilde geç tanınmış ve sonradan ilgi odağı olmuştur. Son birkaç yıla kadar ülkemizde de çok az bilinen ve tanınan Bruno’nun özellikle kozmoloji konusundaki değerlendirmeleri dikkat çekicidir ve öngörüleri modern bilimin bugünkü verileriyle de uyumludur. Evrenin sonsuzluğu fikri Ortaçağ tartışmalarında çok yer almadığı gibi şiddetle eleştirilir çünkü bu, hem kilisenin Aristoteles düşüncesi ekseninde şekillenen evren tasavvuru ile uyumlu değildir hem de Hristiyan öğretisi ile çelişmektedir. Bütün bunlara itiraz eden ve itirazlarını da Aritoteles’i hedef alarak yapan Bruno’nun değerlendirmeleri dikkat çekicidir. Bu çalışmamızda Bruno’nun Aristoteles’e yönelttiği eleştirileri başta evren/kozmos olmak üzere, varlık görüşü ve ruh anlayışı çerçevesinde ele aldık ve tartıştık.