İSKEÇE KAZÂSININ 1882-1904 YILLARI ARASINDAKİ SOSYOEKONOMİK VE İDÂRÎ YAPISI (EDİRNE VİLÂYET SALNÂMELERİNE GÖRE)

İskeçe bugün Yunanistan Cumhuriyeti sınırları içinde bulunan ve mübadele dışı bırakılmalarından dolayı bünyesinde Müslüman-Türk azınlık toplumunu barındıran çok kültürlü bir yönetim birimidir. Bu birimin yönetim şehri ise bölgeye ismini vermiş olan İskeçe şehirdir. İskeçe 14. yüzyılın ortalarından itibaren yaklaşık 550 yıl Osmanlı devletinin yönetimi altında bulunmuş ve şehir de 19. yüzyılın son çeyreğinde Edirne vilâyetine tabi Gümülcine sancağının kazâ merkezlerinden biri olmuştur. İskeçe’nin dikkat çeken özelliklerinin başında 19. yüzyılın ortasından itibaren sosyoekonomik ve iktisadi olarak önemli bir gelişim sağlaması gelmektedir. Bu çalışma 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başı arasındaki zaman diliminde İskeçe’nin geçirdiği değişim ve dönüşüme tarih araştırmaları açısından katkı sağlamayı amaçlamaktadır. İskeçe kazâsının 1882-1904 yılları arasındaki sosyoekonomik ve idârî yapısı bu yıllar arasında yayımlanmış Edirne Vilâyet Salnâmeleri üzerinden ele alınarak bu kaynakların konuyla ilgili içerdiği veriler takip edilerek sınırlandırılmıştır. Ele alınan konu çerçevesinde salnâmeler okunarak elde edilen verilerin analizleri yapılmış ve gerekli görülen yerlerde Osmanlı arşiv kaynaklarıyla karşılaştırılması yöntemi uygulanmıştır.

İskeçe (Xanthi) is a multicultural administrative unit located within the borders of the Republic of Greece today and includes a Muslim-Turkish minority community due to their exclusion from the population exchange. The administrative city of this unit is the city of İskeçe, which gave its name to the region. İskeçe was under the rule of the Ottoman Empire for approximately 550 years starting from the mid-14th century and the city became one of the kazâ centers of the Gümülcine Sancağı, which was subject to the Vilâyet of Edirne in the last quarter of the 19th century. One of the most striking features of İskeçe is that it has achieved significant socioeconomic and economic development since the mid-19th century. This study aims to contribute to historical research on the changes and transformations that İskeçe went through between the end of the 19th century and the beginning of the 20th century. The socioeconomic and administrative structure of the kazâ of İskeçe between 1882 and 1904 was examined through the Edirne Vilâyet Yearbooks published between these years and the data contained in these sources on the subject were followed and limited. Within the framework of the subject discussed, the data obtained by reading the yearbooks were analysed and, where necessary, the method of comparison with Ottoman archive sources was applied.