Research Article

TOPLUM 5.0 VE EĞİTİMDE YENİ PARADİGMAYA GEÇİŞ ZORUNLULUĞU

Volume: 50 Number: 1 March 25, 2026
TR EN

TOPLUM 5.0 VE EĞİTİMDE YENİ PARADİGMAYA GEÇİŞ ZORUNLULUĞU

Öz

Eğitim sitemleri tolumun ihtiyaçlarına göre şekillenir. Toplumsal yapıda meydana gelen değişmeler eğitim sistemlerinde değişimi zorunlu kılar. Sanayileşmeyle birlikte modern olarak isimlendirilen bugünkü eğitim sistemleri geliştirilmiştir. Sanayileşmeden bugüne toplumsal yapıda, kurumlarda ve yaşam biçimlerinde önemli değişimler meydana gelmiş ancak eğitim sistemleri büyük ölçüde yapısını korumuştur. Bugün ise teknolojide ve onun etkisiyle insan yaşamına hitap eden diğer alanlarda çok daha önemli değişmeler yaşanmaktadır. Bu değişimin sonucu ortaya çıkan toplumsal dönem Toplum 5.0 veya süper akıllı toplum olarak isimlendirilmektedir. Bu yeni dönem toplumun ortak özelliği ileri düzey teknoloji, dijitalleşme ve yapay zeka kullanımı yoluyla insan yaşamının çok farklı bir şekilde devam etmesine olanak sağlamasıdır. Bu çalışmada Toplum 5.0 olarak isimlendirilen yeni dönem toplumun ihtiyaç duyduğu yeni eğitim paradigması belirlenmeye çalışılmıştır. Dünya genelinde neredeyse üniter bir yapıya sahip olan mevcut eğitim sistemleri yeni toplumun ihtiyaçlarına yanıt vermemektedir. Eğitim 5.0 olarak da isimlendirilebilecek olan yeni bir eğitim anlayışına ihtiyaç vardır. Bu yeni eğitim sisteminin oluşturulabilmesi için zorunlu ön koşullar vardır. Teknolojik alt yapı ve teknoloji okuryazarlığı bunların başında gelir. Bununla birlikte bireysel veya toplumsal düzeyde kültürel olarak da buna hazır ve açık olmak gerekmektedir. Ayrıca bu yeni eğitim paradigmasında paydaşlara önemli sorumluluklar düşmektedir. Özellikle öğrenciler kendi öğrenmelerinin sorumluluğunu üstlenmeli ve sürece daha olarak aktif katılmalıdırlar.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

Destekleyen kurum yoktur.

Ethical Statement

Çalışma kuramsal bir çalışmadır.

References

  1. Alpaydın, Y. (2018). Geleceğin Türkiye’sinde eğitim. İstanbul: İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği.
  2. Arı, S. (2021). Süper akıllı toplum: Toplum 5.0 Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23 (1), s. 455-479.
  3. Baltaş, A. (2017). Değişen dünyada eğitim anlayışı ve değişmeyen değerler. https://www.acarbaltas.com/degisen-dunyada-egitim-anlayisi-ve-degismeyen-degerler/ Erişim: 15.11.2024
  4. Çengel, Y. (2018). Çağdaş eğitimin felsefesi ve kuramsal temelleri. https://www.yunuscengel.com/wp-content/uploads/2019/03/Cagdas-Egitimin-Felsefesi-ve-Kuramsal-Temelleri-Yunus-Cengel-2018.pdf Erişim: 23.12.2024
  5. Demirsoy, A. (2021). Evrenin çocukları (11. Baskı). Akılçelen Kitaplar
  6. Diamond, J. (2018). Tüfek, mikrop ve çelik. İstanbul: Pegasus Yayınları.
  7. Er, H., Turan, S. ve Kaymakçı, S. (2021). Toplum 5.0 sürecinin gelişimi ve eğitime etkisinin değerlendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 14 (39).
  8. Eren, Z. (2020). Toplum 5.0 ve dijital dünyada toplumsal dönüşüm ve eğitim 5.0. D. Akçay ve E. Efe (Ed.), Dijital Dönüşüm ve Süreçler içinde (s.169-206). İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Educational Sociology

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 25, 2026

Submission Date

September 30, 2025

Acceptance Date

December 4, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 50 Number: 1

APA
Topcu, İ. (2026). TOPLUM 5.0 VE EĞİTİMDE YENİ PARADİGMAYA GEÇİŞ ZORUNLULUĞU. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 50(1), 105-115. https://izlik.org/JA63LX86KJ

.