TANZİMAT DÖNEMİNDEN KISA ÖMÜRLÜ BİR MİZAH GAZETESİ: MEDDAH

Öz Tanzimat Fermanı’nın ilanıyla başlayıp I. Meşrutiyet’le sona eren ve Tanzimat Dönemi olarak adlandırılan dönem, toplumsal hayattan siyasî hayata kadar pek çok alanda yeniliklerin yaşandığı bir süreci kapsamaktadır. Bu dönemle birlikte, Osmanlı basını ortaya çıkmış, bunun neticesinde süreli mizah yayınları da birer birer toplum hayatına girmiştir. Son dönemlere kadar Türk basın tarihi içerisinde hak ettiği değeri görmeyen süreli mizah yayınları, günümüzde araştırmacılar tarafından araştırma konusu olmaya başlamıştır. 1875 yılında yayın hayatına giren ve 32 sayı çıkartılan Meddah Gazetesi, kullandığı dil ve üslûbun kendine has olmasının dışında, şekil ve muhteva açısından dönemin diğer süreli mizah yayınlarından pek de farklı değildir. Meddah; siyasî eleştiriden uzak durularak toplumsal sorunlara dikkat çekilmesi, diğer gazetelerle girilen kalem kavgaları, sözlü kültür etkisi, okuyucu mektuplarına yer verilmesi, müstear isimle yazılar yazılması vb. yönleriyle diğer ilk dönem süreli mizah yayınlarına benzemektedir. Bu çalışmada, günümüze kadar hakkında yeterli bilgi verilmemiş Meddah Gazetesi’yle ilgili literatüre geçen hatalı söylemlerin belirlenerek düzeltilmesi, muhtevası hakkında ayrıntılı bilgi verilerek devrin toplumsal hayatına ışık tutulması, Türk basın ve mizah tarihi içerisindeki yerinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Tanzimat Dönemi, Mizah Gazetesi, Basın Tarihi, Süreli Mizah Yayını, Meddah Gazetesi.