TR
EN
MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİNDE ORDU’DA BİR GENÇLİK CEMİYETİ: İNKILÂB-I İÇTİMAİ KULÜBÜ
Öz
Osmanlı Devleti’nde ilk cemiyetçilik ve milli örgütlenme girişimleri 19. yüzyılın başlarında azınlık unsurlar arasında cereyan etmiştir. Bunda hiç şüphesiz Fransız İhtilali’nin yaydığı milliyetçilik fikri etkili olmuştur. Azınlıkların bölücü faaliyetlerine karşı Osmanlıcılık fikrine sarılan devlet adamları II. Meşrutiyet dönemine kadar ulusçu fikirleri kontrol altında tutmaya çalışmıştır. Osmanlıcılık politikasının çökmesi ve azınlık unsurlarının bağımsızlıklarını kazanmaya başlamaları ile II. Meşrutiyet sonrası Anadolu’da filizlenmeye başlayan Türkçülük fikri ön plana çıkmıştır. I. Dünya Savaşı sonrası gelişen olaylar ve Anadolu’nun İtilaf Devletlerince işgali Milli Mücadeleyi ortaya çıkarmış ve Milli Mücadeleye destek olmak amacıyla Anadolu’nun farklı bölgelerinde milli gençlik örgütleri teşkilatlanmıştır. Bu bağlamda çalışmamıza konu olan İnkılâb-ı İçtimaî Kulübü 1919 yılında Ordu’da kurulmuştur. Milli Mücadeleye destek amacıyla kurulan kulüp, Güneş gazetesi sahibi ve öğretmen İsmail Hakkı Bey tarafından kurulmuştur. İsmail Hakkı Bey, Pontusçu çetelerin ayrılıkçı faaliyetlerine karşı Ordu’lu gençleri bilinçlendirmiş ve bu faaliyetlere karşı gençleri örgütlemiştir. Kulübün kuruluş amacı halkı bilinçlendirmek ve milli duygular çevresinde birleştirmek olmuştur.
Anahtar Kelimeler
References
- Aktar, Yücel (1985). Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Gençlik. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, Cilt: 2, ss. 518-530.
- Akyüz, Kenan (1986). Türk Ocakları. Belleten 50, Sayı: 196, ss. 201-228.
- Albayrak, Hüseyin (1994). Trabzon Basın Tarihi. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayın Matbaacılık ve Ticaret Yayınları.
- Aslan, C., ve Tansü Y. (2020). Kuruluşundan Kapanışına Kadar Bir Kültür Kurumu Olarak Türk Ocakları. Journal Of Social, Humanities And Administrative Sciences (JOSHAS), Sayı: 27, ss. 801-810.
- Avcı, Orhan (2024). Osmanlı Genç Dernekleri ve Cumhuriyet'e Mirası. Külliye ,Cilt: 5, Sayı: 1, ss. 185-203.
- Aydın, N., Ergün ,E. (2018). 1924 Erzurum Depremi ve Gazi Mustafa Kemal Paşa. Tarih ve Günce Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 2, ss. 145-168.
- Bal, Mehmet Akif (2011). Trabzon’un Rus Donanmasınca Bombardımanı ve Bombardımanın Trabzon’a Etkileri (1914-1916). Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt: 27, Sayı: 81, ss. 545-576.
- Balcıoğlu, Mustafa (1992). Osmanlı Genç Dernekleri. Türk Kültürü, Sayı: 346, ss. 98-102.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
History of Ideas
Journal Section
Research Article
Publication Date
March 27, 2025
Submission Date
January 6, 2025
Acceptance Date
March 14, 2025
Published in Issue
Year 1970 Volume: 49 Number: 1