BRITAIN, RUSSIA AND THE GERMAN MILITARY MISSION TO ISTANBUL 1913-1914

Bu çalışma, 1913-1914 kışında General Liman von Sanders liderliğinde İstanbul’a gönderilen Alman Askeri Misyonu’na yönelik Rusya’nın sert tepkisini ve bu tepkinin İngiliz-Rus ilişkileri üzerindeki etkisini ele almaktadır. Osmanlı ordusunun yeniden yapılandırılmasını hedefleyen bir askeri girişim olarak duyurulan misyon, İtilaf Devletleri tarafından Almanya’nın Osmanlı üzerindeki stratejik etkisini artırmaya yönelik bir hamle olarak değerlendirilmişti. Büyük Güçler arasındaki güç dengesi bağlamında, misyonun iptali talepleri başlangıçta İtilafİttifak blokları arasında, ardından Almanya ve Osmanlı Devleti’nin bu talebe karşı direnmesi nedeniyle İtilaf bloğu içerisinde büyük bir krize dönüşmüştü. İngiltere, Almanya’yı daha fazla tepki göstermeye sevk etmemek için krizi diplomatik kanallar üzerinden çözmeyi hedeflerken, İstanbul ve Boğazların Alman etkisi altına girdiği algısıyla paniğe kapılan Rusya, bu gelişmeyi bir savaş çağrısı olarak değerlendirmiş ve Anadolu’daki bazı stratejik noktaların işgalini de içeren daha sert yaptırımlardan yana bir tutum benimsemişti. İtilaf bloğu içerisindeki bu tepki farklılığı, blok içinde bir güven bunalımına yol açacak kadar büyük bir krize neden olmuştu. Misyon, Balkan Savaşları’ndan Birinci Dünya Savaşı’na kadar olan süreçte Avrupa diplomasisini meşgul eden en önemli krizlerden biri olmuştu. Bu çalışma, söz konusu süreci İngiltere ve Rusya’yı merkeze alarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Ağırlıklı olarak İngiliz, Fransız ve Alman arşiv belgelerinin karşılaştırmalı analizine dayanan araştırma, misyonu İtilaf ve İttifak blokları arasındaki güç mücadelesi bağlamında değerlendirmektedir.

This study examines Russia's strong reaction to the German Military Mission sent to Istanbul under the leadership of General Liman von Sanders during the winter of 1913-1914 and the impact of this reaction on Anglo-Russian relations. Although the mission was publicly presented as a military initiative aimed at restructuring the Ottoman army, it was perceived by the Entente Powers as a strategic move to enhance Germany’s influence over the Ottoman Empire. Within the context of the balance of power among the Great Powers, demands for the cancellation of the mission initially caused a crisis between the Entente and Central Powers and later escalated into a major conflict within the Entente itself due to resistance from Germany and the Ottoman Empire. While Britain sought to resolve the crisis diplomatically to avoid provoking Germany further, Russia, alarmed by the perception that Istanbul and the Straits had fallen under German influence and interpreting this development as a call to war, adopted a more aggressive stance. Russia advocated for stricter measures, including the occupation of certain strategic locations in Anatolia. This divergence in responses within the Entente bloc led to a significant trust crisis, deepening the internal divisions within the alliance. The mission became one of the most critical crises in European diplomacy during the period between the Balkan Wars and the First World War. This study aims to analyze this process with a particular focus on Britain and Russia. Relying predominantly on a comparative analysis of British, French, and German archival documents, the research evaluates the mission within the framework of the power struggle between the Entente and Central Powers.