Review

Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları

Volume: 50 Number: 2 July 31, 2026
TR EN

Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları

Abstract

Bu çalışmanın amacı, afet ve acil durumların (AAD) özel destek gereksinimi olan gruplar üzerindeki etkilerini incelemek ve bu grupların karşılaşabileceği risklerin azaltılmasında/ortadan kaldırılmasında sosyal hizmetin rolünü araştırmaktır. Bu amaçla, AAD sırasında ve sonrasında risk altındaki grupların ihtiyaçları ve bu ihtiyaçlara yönelik sosyal hizmet uygulamalarına ilişkin literatürün bir anlatı derlemesi yapılmıştır. Çalışma, AAD müdahalesini bütüncül bir yaklaşımla ele almakta ve çocuklar, kadınlar ve yaşlılar gibi farklı gruplara odaklanmaktadır. İçerik ulusal ve uluslararası araştırmalar, raporlar ve kavramsal yaklaşımlar üzerinden yapılandırılmış ve yorumlayıcı bir bakışla analiz edilmiştir. Derleme sonucunda, afet sonrası risk altındaki grupların ihtiyaçları ve insan hakları ile sosyal adalete dayalı sosyal hizmet uygulamaları temaları ortaya çıkmıştır. Ayrıca sosyal destek ağları, dayanıklılık ve topluluk güçlenmesi gibi koruyucu faktörler belirlenmiş; kapsayıcı hazırlık, travma bilgili ve kişi merkezli destek ile bütüncül rehabilitasyona yönelik kanıta dayalı öneriler sunulmuştur.

Keywords

References

  1. Alam, M., Gupta, S. D., Rosato-Scott, C., Shoaib, D. M., Ritu, A. H., Nowshin, R., Rahat, M. A., Akram, N., Rose, J., Evans, B. E., ve Barrington, D. (2024). Experiences of children’s self-wetting (including urinary incontinence) in Cox’s Bazar’s Rohingya refugee camps, Bangladesh. PLOS Global Public Health. https://doi.org/10.1371/journal.pgph.0002362
  2. Alexander, A. C., ve Ward, K. D. (2018). Understanding postdisaster substance use and psychological distress using concepts from the self-medication hypothesis and social cognitive theory. Journal of Psychoactive Drugs, 50(2), 177–186. https://doi.org/10.1080/02791072.2017.1397304
  3. Al-Rousan, T. M., Rubenstein, L. M., ve Wallace, R. B. (2018). Preparedness for natural disasters among older US adults: A nationwide survey. American Journal of Public Health, 108(1), 112–118. https://doi.org/10.2105/AJPH.2017.304200
  4. Azad, A. K., Hossain, K. M., ve Nasreen, M. (2013). Flood-induced vulnerabilities and problems encountered by women in northern Bangladesh. International Journal of Disaster Risk Science, 4(4), 190–199. https://doi.org/10.1007/s13753-013-0020-z
  5. Bizzarri, M. (2012). Protection of vulnerable groups in natural and man-made disasters. In A. de Guttry, M. Gestri, ve G. Venturini (Eds.), International disaster response law. The Hague, The Netherlands: T.M.C. Asser Press. https://doi.org/10.1007/978-90-6704-882-8_16
  6. Boals, A., Steward, J. M., ve Schuettler, D. (2010). Advancing our understanding of posttraumatic growth by considering event centrality. Journal of Loss and Trauma, 15(6), 518–533. https://doi.org/10.1080/15325024.2010.519271
  7. Bokszczanin, A. (2007). PTSD symptoms in children and adolescents 28 months after a flood: Age and gender differences. Journal of Traumatic Stress, 20(3), 347–351.
  8. Bonanno, G. A. (2004). Loss, trauma, and human resilience: Have we underestimated the human capacity to thrive after extremely aversive events? American Psychologist, 59(1), 20–28. https://doi.org/10.1037/0003-066X.59.1.20

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Counselling, Wellbeing and Community Services

Journal Section

Review

Publication Date

July 31, 2026

Submission Date

May 21, 2026

Acceptance Date

July 30, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 50 Number: 2

APA
Adıgüzel, İ. B. (2026). Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 50(2), 129-140. https://izlik.org/JA65PZ42MR
AMA
1.Adıgüzel İB. Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;50(2):129-140. https://izlik.org/JA65PZ42MR
Chicago
Adıgüzel, İlkay Başak. 2026. “Afet Ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları Ve Sosyal Hizmet Uygulamaları”. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 50 (2): 129-40. https://izlik.org/JA65PZ42MR.
EndNote
Adıgüzel İB (July 1, 2026) Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 50 2 129–140.
IEEE
[1]İ. B. Adıgüzel, “Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları”, Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 50, no. 2, pp. 129–140, July 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA65PZ42MR
ISNAD
Adıgüzel, İlkay Başak. “Afet Ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları Ve Sosyal Hizmet Uygulamaları”. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 50/2 (July 1, 2026): 129-140. https://izlik.org/JA65PZ42MR.
JAMA
1.Adıgüzel İB. Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;50:129–140.
MLA
Adıgüzel, İlkay Başak. “Afet Ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları Ve Sosyal Hizmet Uygulamaları”. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 50, no. 2, July 2026, pp. 129-40, https://izlik.org/JA65PZ42MR.
Vancouver
1.İlkay Başak Adıgüzel. Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2026 Jul. 1;50(2):129-40. Available from: https://izlik.org/JA65PZ42MR

.