Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları
Abstract
Bu çalışmanın amacı, afet ve acil durumların (AAD) özel destek gereksinimi olan gruplar üzerindeki etkilerini incelemek ve bu grupların karşılaşabileceği risklerin azaltılmasında/ortadan kaldırılmasında sosyal hizmetin rolünü araştırmaktır. Bu amaçla, AAD sırasında ve sonrasında risk altındaki grupların ihtiyaçları ve bu ihtiyaçlara yönelik sosyal hizmet uygulamalarına ilişkin literatürün bir anlatı derlemesi yapılmıştır. Çalışma, AAD müdahalesini bütüncül bir yaklaşımla ele almakta ve çocuklar, kadınlar ve yaşlılar gibi farklı gruplara odaklanmaktadır. İçerik ulusal ve uluslararası araştırmalar, raporlar ve kavramsal yaklaşımlar üzerinden yapılandırılmış ve yorumlayıcı bir bakışla analiz edilmiştir. Derleme sonucunda, afet sonrası risk altındaki grupların ihtiyaçları ve insan hakları ile sosyal adalete dayalı sosyal hizmet uygulamaları temaları ortaya çıkmıştır. Ayrıca sosyal destek ağları, dayanıklılık ve topluluk güçlenmesi gibi koruyucu faktörler belirlenmiş; kapsayıcı hazırlık, travma bilgili ve kişi merkezli destek ile bütüncül rehabilitasyona yönelik kanıta dayalı öneriler sunulmuştur.
Keywords
References
- Alam, M., Gupta, S. D., Rosato-Scott, C., Shoaib, D. M., Ritu, A. H., Nowshin, R., Rahat, M. A., Akram, N., Rose, J., Evans, B. E., ve Barrington, D. (2024). Experiences of children’s self-wetting (including urinary incontinence) in Cox’s Bazar’s Rohingya refugee camps, Bangladesh. PLOS Global Public Health. https://doi.org/10.1371/journal.pgph.0002362
- Alexander, A. C., ve Ward, K. D. (2018). Understanding postdisaster substance use and psychological distress using concepts from the self-medication hypothesis and social cognitive theory. Journal of Psychoactive Drugs, 50(2), 177–186. https://doi.org/10.1080/02791072.2017.1397304
- Al-Rousan, T. M., Rubenstein, L. M., ve Wallace, R. B. (2018). Preparedness for natural disasters among older US adults: A nationwide survey. American Journal of Public Health, 108(1), 112–118. https://doi.org/10.2105/AJPH.2017.304200
- Azad, A. K., Hossain, K. M., ve Nasreen, M. (2013). Flood-induced vulnerabilities and problems encountered by women in northern Bangladesh. International Journal of Disaster Risk Science, 4(4), 190–199. https://doi.org/10.1007/s13753-013-0020-z
- Bizzarri, M. (2012). Protection of vulnerable groups in natural and man-made disasters. In A. de Guttry, M. Gestri, ve G. Venturini (Eds.), International disaster response law. The Hague, The Netherlands: T.M.C. Asser Press. https://doi.org/10.1007/978-90-6704-882-8_16
- Boals, A., Steward, J. M., ve Schuettler, D. (2010). Advancing our understanding of posttraumatic growth by considering event centrality. Journal of Loss and Trauma, 15(6), 518–533. https://doi.org/10.1080/15325024.2010.519271
- Bokszczanin, A. (2007). PTSD symptoms in children and adolescents 28 months after a flood: Age and gender differences. Journal of Traumatic Stress, 20(3), 347–351.
- Bonanno, G. A. (2004). Loss, trauma, and human resilience: Have we underestimated the human capacity to thrive after extremely aversive events? American Psychologist, 59(1), 20–28. https://doi.org/10.1037/0003-066X.59.1.20
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Counselling, Wellbeing and Community Services
Journal Section
Review
Authors
Publication Date
July 31, 2026
Submission Date
May 21, 2026
Acceptance Date
July 30, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 50 Number: 2