Derleme

Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları

Cilt: 50 Sayı: 2 31 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları

Öz

Bu çalışmanın amacı, afet ve acil durumların (AAD) özel destek gereksinimi olan gruplar üzerindeki etkilerini incelemek ve bu grupların karşılaşabileceği risklerin azaltılmasında/ortadan kaldırılmasında sosyal hizmetin rolünü araştırmaktır. Bu amaçla, AAD sırasında ve sonrasında risk altındaki grupların ihtiyaçları ve bu ihtiyaçlara yönelik sosyal hizmet uygulamalarına ilişkin literatürün bir anlatı derlemesi yapılmıştır. Çalışma, AAD müdahalesini bütüncül bir yaklaşımla ele almakta ve çocuklar, kadınlar ve yaşlılar gibi farklı gruplara odaklanmaktadır. İçerik ulusal ve uluslararası araştırmalar, raporlar ve kavramsal yaklaşımlar üzerinden yapılandırılmış ve yorumlayıcı bir bakışla analiz edilmiştir. Derleme sonucunda, afet sonrası risk altındaki grupların ihtiyaçları ve insan hakları ile sosyal adalete dayalı sosyal hizmet uygulamaları temaları ortaya çıkmıştır. Ayrıca sosyal destek ağları, dayanıklılık ve topluluk güçlenmesi gibi koruyucu faktörler belirlenmiş; kapsayıcı hazırlık, travma bilgili ve kişi merkezli destek ile bütüncül rehabilitasyona yönelik kanıta dayalı öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alam, M., Gupta, S. D., Rosato-Scott, C., Shoaib, D. M., Ritu, A. H., Nowshin, R., Rahat, M. A., Akram, N., Rose, J., Evans, B. E., ve Barrington, D. (2024). Experiences of children’s self-wetting (including urinary incontinence) in Cox’s Bazar’s Rohingya refugee camps, Bangladesh. PLOS Global Public Health. https://doi.org/10.1371/journal.pgph.0002362
  2. Alexander, A. C., ve Ward, K. D. (2018). Understanding postdisaster substance use and psychological distress using concepts from the self-medication hypothesis and social cognitive theory. Journal of Psychoactive Drugs, 50(2), 177–186. https://doi.org/10.1080/02791072.2017.1397304
  3. Al-Rousan, T. M., Rubenstein, L. M., ve Wallace, R. B. (2018). Preparedness for natural disasters among older US adults: A nationwide survey. American Journal of Public Health, 108(1), 112–118. https://doi.org/10.2105/AJPH.2017.304200
  4. Azad, A. K., Hossain, K. M., ve Nasreen, M. (2013). Flood-induced vulnerabilities and problems encountered by women in northern Bangladesh. International Journal of Disaster Risk Science, 4(4), 190–199. https://doi.org/10.1007/s13753-013-0020-z
  5. Bizzarri, M. (2012). Protection of vulnerable groups in natural and man-made disasters. In A. de Guttry, M. Gestri, ve G. Venturini (Eds.), International disaster response law. The Hague, The Netherlands: T.M.C. Asser Press. https://doi.org/10.1007/978-90-6704-882-8_16
  6. Boals, A., Steward, J. M., ve Schuettler, D. (2010). Advancing our understanding of posttraumatic growth by considering event centrality. Journal of Loss and Trauma, 15(6), 518–533. https://doi.org/10.1080/15325024.2010.519271
  7. Bokszczanin, A. (2007). PTSD symptoms in children and adolescents 28 months after a flood: Age and gender differences. Journal of Traumatic Stress, 20(3), 347–351.
  8. Bonanno, G. A. (2004). Loss, trauma, and human resilience: Have we underestimated the human capacity to thrive after extremely aversive events? American Psychologist, 59(1), 20–28. https://doi.org/10.1037/0003-066X.59.1.20

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Danışmanlık, Refah ve Toplum Hizmetleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

21 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

30 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 50 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Adıgüzel, İ. B. (2026). Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 50(2), 129-140. https://izlik.org/JA65PZ42MR
AMA
1.Adıgüzel İB. Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları. CUJOSS. 2026;50(2):129-140. https://izlik.org/JA65PZ42MR
Chicago
Adıgüzel, İlkay Başak. 2026. “Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları”. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 50 (2): 129-40. https://izlik.org/JA65PZ42MR.
EndNote
Adıgüzel İB (01 Temmuz 2026) Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 50 2 129–140.
IEEE
[1]İ. B. Adıgüzel, “Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları”, CUJOSS, c. 50, sy 2, ss. 129–140, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65PZ42MR
ISNAD
Adıgüzel, İlkay Başak. “Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları”. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 50/2 (01 Temmuz 2026): 129-140. https://izlik.org/JA65PZ42MR.
JAMA
1.Adıgüzel İB. Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları. CUJOSS. 2026;50:129–140.
MLA
Adıgüzel, İlkay Başak. “Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları”. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 50, sy 2, Temmuz 2026, ss. 129-40, https://izlik.org/JA65PZ42MR.
Vancouver
1.İlkay Başak Adıgüzel. Afet ve Acil Durumlarda Risk Altındaki Grupların Ayrıştırılmış İhtiyaçları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları. CUJOSS [Internet]. 01 Temmuz 2026;50(2):129-40. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65PZ42MR