EN
TR
"TEMEL CÜMLE" TERİMİ ÜZERİNE - ON THE TERM OF “MAIN CLAUSE”
Öz
Temel cümle terimi ile karşılanan yapılara özgü tanım ve değerlendirmelerde dile getirilen özelliklerin her biri, cümlede de bulunan özelliklerdir ve bu özelliklerin önemli bir kısmı da temel cümle terimini açıklamaktan ziyade bir yan cümlenin cümleden ne gibi özelliklerle ayrıldığını belirtmek için dile getirilmiş izlenimini uyandırmaktadır. Dolayısıyla, bu terim, aslında belli bir yapının anlambirimcik, özellik ve kendine mahsus yanlarını belirtmekten uzaktır. Böyle bir terimi kullanma ihtiyacı, temelde bir yan cümle veya bazen de bir iç cümlenin temel cümleye bağlandığı yönündeki görüşten kaynaklanmış gibi görünmektedir. Oysa, yan cümlelerin oluşumunda böyle bir bağlanma değil; bir cümlenin indirgenerek bir başka cümlenin içerisine yerleştirilmesi söz konusudur. İç cümlelerde ise cümlenin herhangi bir indirgeme olmaksızın doğrudan cümlenin içerisine yerleştirilmesinden söz edilebilir. Bu durumda yan cümlenin veya iç cümlenin bağlandığı bir cümle kalmadığına ve yan cümle ile iç cümleyi kapsayan cümlenin “cümle” terimiyle karşılanan yapıdan ayrıt edici bir özelliğinin bulunmadığına göre “temel cümle” diye bir adlandırmaya gerçekten ihtiyaç olup olmadığı konusu sorgulanmalıdır. Bu çalışmada, böyle bir sorgulamaya gidilerek bu noktadaki tercihin “temel cümle” yerine sadece “cümle” terimini kullanmak yönünde olması önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- ANAR, İhsan Oktay (2006). Puslu Kıtalar Atlası, İletişim Yayınları, İstanbul.
- ATABAY, Neşe; ÖZEL, Sevgi; ÇAM, Ayfer (1981). Türkiye Türkçesinin Sözdizimi, Türk Dil Kurumu Yayınları, İstanbul.
- BANGUOĞLU, Tahsin (1974). Türkçenin Grameri, Baha Matbaası, İstanbul.
- BAYKURT, Fakir (2013). Yılanların Öcü, Literatür Yayınları, İstanbul.
- BİLGEGİL, Kaya (1963). Eğitim Enstitüleri İçin Türkçe Dilbilgisi Edebiyat Bilgi ve Teorilerine Giriş Faksül 1, Güzel İstanbul Matbaası, Ankara.
- BURDURLU, İbrahim (1967). Uygulamalı Cümle Çözümlemeleri, İzmir 1967.
- CEMİLOĞLU, İsmet (2001). Dede Korkut Hikâyeleri Üzerinde Söz Dizimi Bakımından Bir İnceleme, TDK Yayınları, Ankara.
- DELİCE, İbrahim (2007). Türkçe Sözdizimi, Kitabevi, İstanbul.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
-
Authors
Publication Date
January 20, 2015
Submission Date
November 20, 2014
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2014 Volume: 38 Number: 2