"TEMEL CÜMLE" TERİMİ ÜZERİNE - ON THE TERM OF “MAIN CLAUSE”

Cilt: 38 Sayı: 2 20 Ocak 2015
PDF İndir
EN TR

"TEMEL CÜMLE" TERİMİ ÜZERİNE - ON THE TERM OF “MAIN CLAUSE”

Öz

Temel cümle terimi ile karşılanan yapılara özgü tanım ve değerlendirmelerde dile getirilen özelliklerin her biri, cümlede de bulunan özelliklerdir ve bu özelliklerin önemli bir kısmı da temel cümle terimini açıklamaktan ziyade bir yan cümlenin cümleden ne gibi özelliklerle ayrıldığını belirtmek için dile getirilmiş izlenimini uyandırmaktadır. Dolayısıyla, bu terim, aslında belli bir yapının anlambirimcik, özellik ve kendine mahsus yanlarını belirtmekten uzaktır. Böyle bir terimi kullanma ihtiyacı, temelde bir yan cümle veya bazen de bir iç cümlenin temel cümleye bağlandığı yönündeki görüşten kaynaklanmış gibi görünmektedir. Oysa, yan cümlelerin oluşumunda böyle bir bağlanma değil; bir cümlenin indirgenerek bir başka cümlenin içerisine yerleştirilmesi söz konusudur. İç cümlelerde ise cümlenin herhangi bir indirgeme olmaksızın doğrudan cümlenin içerisine yerleştirilmesinden söz edilebilir. Bu durumda yan cümlenin veya iç cümlenin bağlandığı bir cümle kalmadığına ve yan cümle ile iç cümleyi kapsayan cümlenin “cümle” terimiyle karşılanan yapıdan ayrıt edici bir özelliğinin bulunmadığına göre “temel cümle” diye bir adlandırmaya gerçekten ihtiyaç olup olmadığı konusu sorgulanmalıdır. Bu çalışmada, böyle bir sorgulamaya gidilerek bu noktadaki tercihin “temel cümle” yerine sadece “cümle” terimini kullanmak yönünde olması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ANAR, İhsan Oktay (2006). Puslu Kıtalar Atlası, İletişim Yayınları, İstanbul.
  2. ATABAY, Neşe; ÖZEL, Sevgi; ÇAM, Ayfer (1981). Türkiye Türkçesinin Sözdizimi, Türk Dil Kurumu Yayınları, İstanbul.
  3. BANGUOĞLU, Tahsin (1974). Türkçenin Grameri, Baha Matbaası, İstanbul.
  4. BAYKURT, Fakir (2013). Yılanların Öcü, Literatür Yayınları, İstanbul.
  5. BİLGEGİL, Kaya (1963). Eğitim Enstitüleri İçin Türkçe Dilbilgisi Edebiyat Bilgi ve Teorilerine Giriş Faksül 1, Güzel İstanbul Matbaası, Ankara.
  6. BURDURLU, İbrahim (1967). Uygulamalı Cümle Çözümlemeleri, İzmir 1967.
  7. CEMİLOĞLU, İsmet (2001). Dede Korkut Hikâyeleri Üzerinde Söz Dizimi Bakımından Bir İnceleme, TDK Yayınları, Ankara.
  8. DELİCE, İbrahim (2007). Türkçe Sözdizimi, Kitabevi, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yayımlanma Tarihi

20 Ocak 2015

Gönderilme Tarihi

20 Kasım 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 38 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Erdoğan, Ö. (2015). "TEMEL CÜMLE" TERİMİ ÜZERİNE - ON THE TERM OF “MAIN CLAUSE”. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 38(2), 123-136. https://izlik.org/JA72PS55HL