ÂŞIK VEYSEL’İN ŞİİRLERİNDE ESKİCİL/ARKAİK SÖZCÜKLER
Öz
Türk dilinin ilk yazılı metinlerinden bugüne ulaşan çok sayıda sözcük vardır. Bu sözcüklerin bir kısmı günümüze hiçbir ses, şekil ve anlam değişikliğine uğramadan, bir kısmı da birtakım değişikliklerle ulaşmıştır. Eski Türkçenin söz varlığını oluşturan bu tür sözcükler için arkaik/eskicil terimleri kullanılır ki bunlara bugün yazı dilinde pek rastlanmaz. Ancak bazıları ağızlarda ilk şekil ve anlamıyla kullanılmaya devam eder. Büyük üstad Âşık Veysel de ağızlarda yaşayan bu tür eskicil sözcükleri şiirlerine taşımış ve yaşadığı yüzyılda okurlarıyla buluşturmuştur.
Bu çalışmada, Âşık Veysel’in bütün şiirlerinin bir arada bulunduğu Doğan Kaya’nın “Âşık Veysel” adlı kitabı taranmış ve şiirlerindeki eskicil sözcükler, sözcüklerin yer aldığı örnek mısralarla ele alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen bu sözcükler yapı ve anlam bakımından incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Project Number
1
References
- Ata, Aysu, Derleme Sözlüğü’nde Geçen En Eski Türkçe Kelimeler, Türkoloji Dergisi, 13/1: 67-99, 2000.
- Ayazlı, Özlem, Sivas Ağzında Eski (Arkaik) Öğeler: Âşık Veysel ve Âşık Talibi Örneği, Her Yönüyle Sivas
- Kongresi’nin 100. Yılında Sivas Uluslararası Sempozyumu, Dil ve Edebiyat, Cilt: 4, s. 61-85, 2019.
- Bayat, Fuzuli, Çınar, Minara Aliyeva, Eski Türkçe Sözlük, Ötüken Neşriyat, İstanbul 2020.
- Bayat, Fuzuli, Orta Türkçe Sözlük, Ötüken Neşriyat, İstanbul 2020.
- Clauson, Sir Gerard, An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish, Oxford: Oxford University Press, 1972.
- Eren, Hasan, Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü, Bizim Büro Basım Evi, Ankara 1999.
- Ercilasun, Ahmet Bican, Akkoyunlu, Ziyat, Dîvânu Lugâti’t-Türk Giriş-Metin-Çeviri-Notlar- Dizin, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 2014.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Literature Sociology
Journal Section
Research Article
Authors
Sunay Deniz
*
0000-0001-8169-4806
Türkiye
Publication Date
November 30, 2023
Submission Date
October 15, 2023
Acceptance Date
November 5, 2023
Published in Issue
Year 1970 Volume: 47