Research Article
BibTex RIS Cite

BEKTAŞİ FIKRALARINDA ELEŞTİREL DÜŞÜNME UNSURLARI

Year 2023, Volume: 47 Issue: 2, 177 - 185, 25.12.2023

Abstract

Son yıllarda eğitim sistemimiz üzerine yapılan eleştirilerin pek çoğu öğrencilerin özgün düşünceler ortaya koyamamaları, kendilerine öğretilmek istenen bilgileri olduğu gibi alarak sadece ezberlemeleri, elde ettikleri bilgilerden çıkarımda bulunamamaları ve kendilerini topluluk önünde rahatça ifade edememeleri üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu noktada öğrencilerin üst bilişsel düşünme becerilerini öğrenmeleri ve geliştirmeleri önem arz etmektedir. İşte bu düşünme becerilerinden eleştirel düşünme üzerine yapılmış olan çalışmalarda eleştirel düşünebilen bireylerin özgüvenlerinin yüksek olduğu ve düşüncelerini açıklama cesareti gösterdikleri, sıra dışı ve özgün fikirler ortaya koyabildikleri, bilgiler arasında bağ kurabildikleri, bu bilgilerle alternatif görüşler üretip çözüm önerileri sunabildikleri ve entelektüel gelişim gösterdikleri gibi sonuçlara ulaşıldığı görülmektedir. Bu sonuçların genel anlamda fıkra türünün eleştirel düşünme boyutu üzerine yapılan çalışmaların sonuçlarıyla benzerlik gösterdiği görülmektedir. Bu çalışmalarda araştırmacıların, fıkranın en önemli özelliklerinin güldürücü olması ve güldürürken de insanları anlattığı temel olay ve çatışma üzerine düşündürmesi konusunda hemfikir olduğu dikkati çekmektedir. Bu hususlarsa fıkra türünün eleştirel düşünme becerisinin öğretiminde kullanılması konusunda önemli dayanak noktalarına işaret etmektedir. Bu bağlamda bu çalışmada eğitim sistemimizden beklenen öğrenci tipini yetiştirebilmek amacıyla Bektaşi tipine bağlı olarak anlatılan fıkraların eleştirel düşünme becerisine etkisi var mıdır ve öğrencilere eleştirel düşünme becerisini öğretmede bu fıkralar kullanılabilir mi, sorularına cevaplar aranmış; bahsi geçen fıkralarda Bektaşi’nin herkesten farklı, özgür ve özgün düşünce örnekleri, sorgulayıcı bakış açısı, problem çözme becerisi, duygu ve düşüncelerini ifade etmekteki özgüveni ile eleştirel düşünür kimliğinin özelliklerini sergilemesi nedeniyle Bektaşi fıkralarının öğrencilere bu becerinin kazandırılması konusunda katkı sunacağı sonucuna ulaşılmıştır.

References

  • Alkaya, F. (2006). Eleştirel Düşünme Becerilerini Temel Alan Fen Bilgisi Öğretiminin Öğrencilerin Akademik Başarılarına Etkileri [Basılmamış Yüksek Lisans Tezi]. Mustafa Kemal Üniversitesi.
  • Arıcı, A. F. (2018). Eğitsel Yönleriyle Nasrettin Hoca Fıkraları. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20/3, 602-621.
  • Atalay, Z. Ö. (2014). Farklılaştırılmış Sosyal Bilgiler Öğretiminin Üstün Zekalı Öğrencilerin Akademik Başarı,
  • Tutum, Eleştirel Düşünme ve Yaratıcılıklarına Etkisi [Basılmamış Doktora Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  • Bacanlı, H. (2012). Dört Katlı Düşünme Modeli. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim, 146, Nisan, 29-36.
  • Baki, Y.; Karakuş, N. (2014). Fıkra Türünün Eğitimdeki Yeri ve Türkçe Ders Kitaplarında Kullanılabilirliği. Tarih Okulu Dergisi, 7/17, 785-812.
  • Balcı, A. T.; Kocabaş, A. (2020). Sınıf Öğretmenlerinin Eleştirel Pedagoji İlkelerine Katılım Düzeyleri. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 16/1, 53-68.
  • Batur, Z.; Sır, A. N.; Bek, H. (2012). Nasrettin Hoca Fıkralarında Değer Yargıları ve Eğitim. Turkish Studies, 7/3, 583-596.
  • Dedebaba, B. N. (2003). Bütün Yönleriyle Bektaşîlik ve Alevîlik (VI. C.). Ankara: Ardıç Yayınları.
  • Dellal, N. A.; Yurtseven, C. (2017). Till Eulenspiegel ve Nasrettin Hoca Hikâyelerinde Eleştirel İşlev ve Toplumu Aydınlatma Olgusu. Demokratik Değerler Eğitimi (Edt. Nevide Akpınar Dellal ve Mustafa Volkan Coşkun). Lambert Academic Publishing, 293-312.
  • Duman, M. T. (2019). Değerler Eğitimi ve Söz Varlığı Açısından Bektaşi Fıkraları [Basılmamış Yüksek Lisans Tezi]. İnönü Üniversitesi.
Year 2023, Volume: 47 Issue: 2, 177 - 185, 25.12.2023

Abstract

References

  • Alkaya, F. (2006). Eleştirel Düşünme Becerilerini Temel Alan Fen Bilgisi Öğretiminin Öğrencilerin Akademik Başarılarına Etkileri [Basılmamış Yüksek Lisans Tezi]. Mustafa Kemal Üniversitesi.
  • Arıcı, A. F. (2018). Eğitsel Yönleriyle Nasrettin Hoca Fıkraları. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20/3, 602-621.
  • Atalay, Z. Ö. (2014). Farklılaştırılmış Sosyal Bilgiler Öğretiminin Üstün Zekalı Öğrencilerin Akademik Başarı,
  • Tutum, Eleştirel Düşünme ve Yaratıcılıklarına Etkisi [Basılmamış Doktora Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  • Bacanlı, H. (2012). Dört Katlı Düşünme Modeli. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim, 146, Nisan, 29-36.
  • Baki, Y.; Karakuş, N. (2014). Fıkra Türünün Eğitimdeki Yeri ve Türkçe Ders Kitaplarında Kullanılabilirliği. Tarih Okulu Dergisi, 7/17, 785-812.
  • Balcı, A. T.; Kocabaş, A. (2020). Sınıf Öğretmenlerinin Eleştirel Pedagoji İlkelerine Katılım Düzeyleri. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 16/1, 53-68.
  • Batur, Z.; Sır, A. N.; Bek, H. (2012). Nasrettin Hoca Fıkralarında Değer Yargıları ve Eğitim. Turkish Studies, 7/3, 583-596.
  • Dedebaba, B. N. (2003). Bütün Yönleriyle Bektaşîlik ve Alevîlik (VI. C.). Ankara: Ardıç Yayınları.
  • Dellal, N. A.; Yurtseven, C. (2017). Till Eulenspiegel ve Nasrettin Hoca Hikâyelerinde Eleştirel İşlev ve Toplumu Aydınlatma Olgusu. Demokratik Değerler Eğitimi (Edt. Nevide Akpınar Dellal ve Mustafa Volkan Coşkun). Lambert Academic Publishing, 293-312.
  • Duman, M. T. (2019). Değerler Eğitimi ve Söz Varlığı Açısından Bektaşi Fıkraları [Basılmamış Yüksek Lisans Tezi]. İnönü Üniversitesi.
There are 11 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Literature Sociology
Journal Section Articles
Authors

Erol Aksoy 0000-0003-2553-4052

Publication Date December 25, 2023
Published in Issue Year 2023Volume: 47 Issue: 2

Cite

APA Aksoy, E. (2023). BEKTAŞİ FIKRALARINDA ELEŞTİREL DÜŞÜNME UNSURLARI. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 47(2), 177-185.

.