DEVRİNE TANIKLIK EDEN BİR ŞİİR: ÂŞIK VEYSEL'İN "BU YOLDA" ŞİİRİNE BİR TAHLİL DENEMESİ

Edebiyat sanatının toplumla her zaman güçlü bir bağı vardır. Sanatçı, bütün kimliklerinin ötesinde her şeyden önce içinde bulunduğu toplumun bir ferdidir. Hâliyle kendi devrinde yaşanan hâdiseler, bilhassa büyük siyasî ve sosyal olaylar sanatçıları etkiler. Bu etki, eserlere bazen doğrudan bazen dolaylı yollarla yansır. Sosyolojik eleştiri yöntemi ile okunan, incelenen şiirlerde bu yansımalar daha net görülür. Türk âşıklık geleneğinin en önemli temsilcilerinden biri olan Âşık Veysel'in birçok şiirinde siyasî ve sosyal konuları görmek mümkündür. Veysel'in saz âşıklarına biçtiği rolü yerine getirerek kendisinin de doğrudan veya dolaylı olarak devrinin önemli olaylarına ve bunların kendindeki izlerine bazı şiirlerinde yer verdiği görülür. Bu çalışmanın konusunu teşkil eden "Bu Yolda" şiiri bu şiirlerden biridir. Bu şiirde, Veysel'in kendi penceresinden gördüğü kadarıyla, muhakeme ettiği şekliyle Menderes Dönemi'ne ayna tuttuğu; bu dönemin başlıca önemli hâdiselerinin ve bunların tesirlerinin bazen doğrudan bazen ise göndermelerle şiire yansıtıldığı görülmüştür.