EĞRİBUCAK KAYALIKLARINDA (SİVAS) OLUŞAN TAFONİLERİN MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE DOĞAL ÇEVRE İLE İLİŞKİSİ

Fatih Kartal

Araştırma Makalesi

EĞRİBUCAK KAYALIKLARINDA (SİVAS) OLUŞAN TAFONİLERİN MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE DOĞAL ÇEVRE İLE İLİŞKİSİ

Yıl 2026, Cilt: 50 Sayı: 1, 45 - 57, 25.03.2026

Fatih Kartal

https://izlik.org/JA65RT62JP

Öz

Bu çalışma, Sivas ili sınırları içerisinde yer alan Eğribucak Kayalıkları’nda gelişen tafoni ayrışma şekillerinin oluşum mekanizmalarını, litolojik özellikler, yapısal unsurlar, iklim koşulları, toprak özellikleri ve biyolojik etkenler çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, ayrıntılı arazi gözlemleri, ikincil veri analizi ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) destekli mekânsal değerlendirmelerin birlikte kullanıldığı bütüncül bir yöntem yaklaşımıyla yürütülmüştür. Elde edilen bulgular, tafonilerin özellikle gözenekliliği heterojen, zayıf çimentolu ve orta–kalın tabakalı kumtaşları üzerinde yoğunlaştığını ortaya koymaktadır. Kumtaşı–çamurtaşı ardalanmasının yaygın olduğu sahada, tabakalanma düzlemleri, eklem ve çatlak sistemleri tafoni çekirdeklerinin geliştiği başlıca yapısal zayıflık zonlarını oluşturmaktadır. Bu alanlarda nem ve tuz çözeltilerinin birikimi kolaylaşmakta, buharlaşma ile birlikte tuz kristallenmesi kaya dokusunda kristal basıncı oluşturarak tane ayrışmasını hızlandırmaktadır. Yarı kurak karasal iklim koşullarının hâkim olduğu araştırma sahasında, düzensiz yağış rejimi, yüksek buharlaşma oranları ve belirgin mevsimsel sıcaklık farkları tafoni gelişimini destekleyen temel çevresel eşiklerdir. Özellikle ıslanma–kuruma ve don–çözül döngülerinin sık tekrarlanması, oyukların derinleşmesi ve genişlemesine katkı sağlamaktadır. Topraklardan kapiler yükselim yoluyla taşınan çözünebilen tuzlar ve demir oksitler diferansiyel ayrışmayı artırırken, seyrek ve parçalı bitki örtüsü biyofiziksel ve biyokimyasal ayrışma süreçleriyle tafoni oluşumunu dolaylı olarak etkilemektedir. Sonuç olarak çalışma, tafoni oluşumunun tek bir süreçle açıklanamayacağını, çok faktörlü ve etkileşimli bir jeomorfolojik sistemin ürünü olduğunu ortaya koymakta; Orta Anadolu’nun yarı kurak iç kesimlerinin tafoni gelişimi açısından önemli bir araştırma alanı sunduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sivas , Eğribucak Kayalıkları , Kum taşları , Tafoni.

Kaynakça

Adamovic, J., Mikulas, R., Schweigstillova, J. ve Bohmova, V. (2011) Çek Cumhuriyeti, Bohemya Kretase Havzası'ndaki Kumtaşlarının Tuz Ayrışmasıyla Oluşan Gözeneklilik Değişimleri. Acta Geodynamica et Geromaterialia, 8, 29-46.
Andrews, J. E., Brimblecombe, P., Jickells, T. D., Liss, P. S., Reid, B. J., (2004). An introduction to environmental chemistry. Blackwell Science, Oxford, U.K.
Atalay, İ. (2014). Toprak coğrafyası. Meta Basım Yayın.
Atalay İ. (2015). Türkiye Vejetasyon Coğrafyası. Meka Basım, İzmir
Avcı, M. (2012). Çeşitlilik ve endemizm açısından Türkiye’nin bitki örtüsü. Journal of Geography(13).
Ayaz, E., (2013), Sivas yöresinin karmaşık jeolojik yapısına bağlı olarak gelişen önemli maden yatakları ve mta’nın sivas yöresindeki yeni Bulguları. MTA Doğal Kaynaklar ve Ekonomi Bülteni, 16, 65-87.
Bilici, B., ve Erik, Y. N., (2003), Karayün (sivas güneydoğusu) civarındaki miyosen yaşlı birimlerin organik jeokimyasal, organik petrografik ve organik fasiyes özellikleri, Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 20(1), ss.25-37.
Bradley, W. C., Hutton, J. T., Twidale, C. R., (1978). Role of salts in development of granitic tafoni, South-Australia. J. Geol. v. 86: p. 647–654
Brandmeier, M., Kuhlemann, J., Krumrei, I., Kappler, A., & Kubik, P. W. (2011). New challenges for tafoni research. A new approach to understand processes and weathering rates. Earth Surface Processes and Landforms, 36(6), 839-852.
Charola, A. E. (2000). Salts in the deterioration of porous materials: An overview. Journal of the American Institute for Conservation, 39(3), 327–343.
Çiçekliyurt, B. S., (2019), Sivas Emirhan Yöresinin Uydu Görüntüleri Kullanılarak Jeolojik İncelenmesi (Sivas, Türkiye), Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
Çiner, A. ve Koşun, E., (1996), Hafik Güneyindeki (Sivas Havzası) Oligo-Miyosen Yaşlı Çökellerin Stratigrafisi ve Sedimantolojisi ,TPJD Bülteni, 8(1), ss.16-34.
Demir, Ş. Ç., Uçurum, A., ve Efe, A., (2019), Akkaya sölestin yatağının jeolojisi, mineralojikpetrografik özellikleri ve izotop (sr, s, o, h) jeokimyası (Ulaş, Sivas-Türkiye), KSÜ Mühendislik Bilimleri Dergisi, 22(4), ss. 215-237.
Dohne, E., (2002). Salt Weathering: A selective reviev, Geological Society Special Publication, Natural Stone, Weathering Phenomena, Conservation Strategies and Case Studies, 205, 51–64.
Driessen, P., Deckers, J., & Spaargaren, O. ve Nachtergaele, F. (2001). Lecture notes on the major soils of the world. FAO.
Erginal, A. E., Gönüz, A., Bozcu, M., Ates, A. S., Cetiner, Z. S., (2007). The first findings on the origin of alveolar disintegration at the western shores of the Gelibolu peninsula. Bulletin of Mineral Research and Exploration, 134, 27–34.
Erol, O. (1981). Neotectonics and geomorphological evolution of Turkey. Zeitschrift fur Geomorphologie, Supplementband, 40.
FAO. (2006). Guidelines for soil description (4th ed.). FAO Publishing.
Goudie, A., & Viles, H. A. (2015). Landscapes and landforms of Namibia (p. 164). Dordrecht, Netherlands: Springer.
Goudie, A. S., Wright, E., Viles, H. A., (2002). The roles of salt (sodium nitrate) and fog in weathering: a laboratory simulation of conditions in the northern Atacama Desert, Chile. Catena, 48, 255-266.
Groom, K. M., Allen, C. D., Mol, L., Paradise, T. R., & Hall, K. (2015). Defining tafoni: Re-examining terminological ambiguity for cavernous rock decay phenomena. Progress in Physical Geography, 39(6), 775-793.
Günal, N. (2020). Türkiye'de Klimatoloji Araştırmaları. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 18 (35), 99-142. Huggett, R., & Shuttleworth, E. (2022). Fundamentals of geomorphology. Routledge.
Kartal, F. (2023). Emirhan ve Eğribucak Kayalıkları (sivas) çevresindeki kumul bitkileri VII. Uluslararasi türklerin dünyasi sosyal bilimler sempozyumu, 02-04 Haziran/June 2023 Prag-ÇEKYA
Kopar, İ., & Şaroğlu, F. (2016). Olur Çayı Havzası’nda (Erzurum-KD Türkiye) tafoni oluşumunu kontrol eden faktörler ve tafoni hücrelerinin morfolojik özellikleri. Türk Coğrafya Dergisi(67), 1-9. https://doi.org/10.17211/tcd.36593.
Kurtman, F., (1973), Sivas-Hafik-Zara ve İmranlı Bölgesi’nin Jeolojik ve Tektonik Yapısı, MTA Dergisi, 80, ss.1-32.
Kutbay, G. H., Sürmen, B., Ağır, U. Ş., ve Kılıç, D. D., (2017), Samsun İli Kıyı Kumullarında Tespit Edilen Yabancı Bitkiler, Turkish Journal of Weed Science, 20(2), ss.19-27.
Mareš, J., Bruthans, J., Studencová, A., & Filippi, M. (2024). Moisture patterns and fluxes in evolving tafoni developed in arkosic sandstone in temperate climate. Earth Surface Processes and Landforms, 49(12), 3706-3720.
McBride, E. F., & Picard, M. D. (2004). Origin of honeycombs and related weathering forms in Oligocene Macigno Sandstone, Tuscan coast near Livorno, Italy. Earth Surface Processes and Landforms, 29(6), 713-735.
McGreevy, J. P., (1985). A preliminary scanning electron-microscope study of honeycomb weathering of sandstone in a coastal environment. Earth Surface Processes and Landforms, 10, 509–518.
MGM. (2022). MGM (Meteoroloji Genel Müdürlüğü) Yayımlanmış Rasat Verileri.
Mottershead, D. N., & Pye, K. (1994). Tafoni on coastal cliffs. Earth Surface Processes and Landforms, 19(6), 543–563.
Mustoe, G. E., (2010). Biogenic origin of coastal honeycomb weathering. Earth Surface Processes and Landforms, 35, 424–434.
Nash, D., (2000). Arid Geomorphology. Progress in physical geography, 24, 425-443.
Özpay, A. G. ve Ocak, F. (2017). Sivas ilinde bir jeosit alanı: Eğribucak Kayalıkları. Sosyal Bilimler Dergisi, 4(18), 77-93.
Özpay, A. G., Erdem, Ö. N., Ayaz, E., ve Ocak, F., (2017), Yeni Bir Jeoturizm Sahası: Emirhan Kayalıkları (Sivas), Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), ss.15-29.
Özpay, A. G., ve Ünsal, Ö., (2018), Yukarı Kızılırmak Kültür ve Doğa Yolu I. Etap (Sivas-Zara), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(Özel Sayı), ss. 2173-2193.
Paradise, TR (2023). Tafoni ve Diğer Kaya Havzaları. Yer Sistemleri ve Çevre Bilimleri Referans Modülü, 3, 204-220. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-409548-9.09570-1
Rodriguez-Navarro, C., Doehne, E., Sebastian, E., (1999). Origins of honeycomb weathering: The role of salts and wind: Geol. Soc. Am. Bull. 111, 1250-1255.
Rodriguez-Navarro, C., Doehne, E., (1999). Salt weathering: Influence of evaporation rate, supersaturation and crystallization pattern. Earth Surface Processes and Landforms, 24, 191-209
Sancho, C., Benito, G., (1990). Factors controlling tafoni weathering in the Ebro Basin (NE Spain), Zeitschrift für Geomorphologie, 34, 165– 177
Schnepfleitner, H., Sass, O., Fruhmann, S., Viles, H., & Goudie, A. (2016). Tafoni'de (Tafraoute, Fas) sıcaklık, nem ve tuz dinamiklerinin çok yöntemli bir araştırması. Yer Yüzeyi Süreçleri ve Yer Şekilleri , 41 (4), 473-485.
Sunamura, T., (1996). A physical model for the rate of coastal tafoni development, J. Geol. 104, 741–748.
Şahin, B., Aslan, S., ve Ayyıldız, G., ve Vural, M., (2013), Kızılırmak Deltasında Görülen Habitat Tipleri, III. Ulusal Sulak Alanlar Kongresi, 23-25 Ekim, Samsun, 271-276.
Turkington, A. V., (1998). Cavernous weathering in sandstone: lessons to be learned from natural exposure. Q J Eng Geol Hydrogeol., 31, 375–383.
Turkington, AV ve Paradise, TR (2005) Kumtaşı Aşınması: Bir Asırlık Araştırma ve İnovasyon. Jeomorfoloji, 67, 229-253. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2004.09.028
Turkington, A., & Phillips, J. D. (2004). Cavernous weathering, instability and self-organization. Earth Surface Processes and Landforms, 29, 665–682.
Twidale, C. R., & Bourne, J. A. (2008). Caves in granitic rocks: types, terminology and origins.
Uzun, A., (1998). Weathering forms on sandstones directly exposed to sea effects in Gelincikburnu and its surroundings (south coast of the Black Sea). Zeitschrift für Geomorphologie, 42, 233-244.
Viles, H. A., (2011). Thomas, D. S. G., (Editor), Weathering systems, Arid Zone Geomorphology; Process, form and change in drylands, Wiley-Blackwell, ISBN: 978-0-470-51908-0, 7, 85-100.

MORPHOLOGICAL CHARACTERISTICS OF TAFONI FORMATIONS AND THEIR RELATIONSHIP WITH THE NATURAL ENVIRONMENT IN EĞRIBUCAK ROCKS (SIVAS)

Yıl 2026, Cilt: 50 Sayı: 1, 45 - 57, 25.03.2026

Fatih Kartal

https://izlik.org/JA65RT62JP

Öz

This study aims to investigate the formation mechanisms of tafoni weathering features developed in the Eğribucak Rocks, located within the boundaries of Sivas Province, Türkiye, by evaluating lithological characteristics, structural controls, climatic conditions, soil properties, and biological factors in an integrated framework. The research was conducted using a holistic methodological approach combining detailed field observations, secondary data analysis, and spatial assessments supported by Geographic Information Systems (GIS). The results indicate that tafoni are predominantly developed on moderately to thick-bedded, weakly cemented sandstones with heterogeneous porosity. In areas where sandstone–mudstone alternations are common, bedding planes, joints, and fracture systems constitute the main structural weaknesses that control the initiation and spatial distribution of tafoni cavities. These zones facilitate the accumulation of moisture and saline solutions, and subsequent evaporation leads to salt crystallization, generating crystallization pressure that weakens intergranular bonds and accelerates granular disintegration. The study area is characterized by a semi-arid continental climate, where irregular precipitation, high evaporation rates, and pronounced seasonal temperature contrasts provide favorable environmental thresholds for tafoni development. Repeated wetting–drying and freeze–thaw cycles play a key role in the deepening and lateral expansion of cavities. In addition, soluble salts and iron oxides transported from surrounding soils through capillary action enhance differential weathering and promote case hardening on rock surfaces. The sparse and discontinuous vegetation cover, dominated by xerophytic and psammophytic species, leaves rock surfaces largely exposed to atmospheric agents while contributing indirectly to weathering through biophysical and biochemical processes such as root penetration and organic acid production. Overall, the findings demonstrate that tafoni formation in the Eğribucak Rocks cannot be attributed to a single process but results from the interaction of multiple geological, geomorphological, climatic, and biological factors. The study highlights the significance of semi-arid inland regions of Central Anatolia as important natural laboratories for understanding tafoni development beyond coastal environments.

Anahtar Kelimeler

Sivas , Eğribucak Cliffs , Sandstones , Tafoni.

Kaynakça

Adamovic, J., Mikulas, R., Schweigstillova, J. ve Bohmova, V. (2011) Çek Cumhuriyeti, Bohemya Kretase Havzası'ndaki Kumtaşlarının Tuz Ayrışmasıyla Oluşan Gözeneklilik Değişimleri. Acta Geodynamica et Geromaterialia, 8, 29-46.
Andrews, J. E., Brimblecombe, P., Jickells, T. D., Liss, P. S., Reid, B. J., (2004). An introduction to environmental chemistry. Blackwell Science, Oxford, U.K.
Atalay, İ. (2014). Toprak coğrafyası. Meta Basım Yayın.
Atalay İ. (2015). Türkiye Vejetasyon Coğrafyası. Meka Basım, İzmir
Avcı, M. (2012). Çeşitlilik ve endemizm açısından Türkiye’nin bitki örtüsü. Journal of Geography(13).
Ayaz, E., (2013), Sivas yöresinin karmaşık jeolojik yapısına bağlı olarak gelişen önemli maden yatakları ve mta’nın sivas yöresindeki yeni Bulguları. MTA Doğal Kaynaklar ve Ekonomi Bülteni, 16, 65-87.
Bilici, B., ve Erik, Y. N., (2003), Karayün (sivas güneydoğusu) civarındaki miyosen yaşlı birimlerin organik jeokimyasal, organik petrografik ve organik fasiyes özellikleri, Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 20(1), ss.25-37.
Bradley, W. C., Hutton, J. T., Twidale, C. R., (1978). Role of salts in development of granitic tafoni, South-Australia. J. Geol. v. 86: p. 647–654
Brandmeier, M., Kuhlemann, J., Krumrei, I., Kappler, A., & Kubik, P. W. (2011). New challenges for tafoni research. A new approach to understand processes and weathering rates. Earth Surface Processes and Landforms, 36(6), 839-852.
Charola, A. E. (2000). Salts in the deterioration of porous materials: An overview. Journal of the American Institute for Conservation, 39(3), 327–343.
Çiçekliyurt, B. S., (2019), Sivas Emirhan Yöresinin Uydu Görüntüleri Kullanılarak Jeolojik İncelenmesi (Sivas, Türkiye), Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
Çiner, A. ve Koşun, E., (1996), Hafik Güneyindeki (Sivas Havzası) Oligo-Miyosen Yaşlı Çökellerin Stratigrafisi ve Sedimantolojisi ,TPJD Bülteni, 8(1), ss.16-34.
Demir, Ş. Ç., Uçurum, A., ve Efe, A., (2019), Akkaya sölestin yatağının jeolojisi, mineralojikpetrografik özellikleri ve izotop (sr, s, o, h) jeokimyası (Ulaş, Sivas-Türkiye), KSÜ Mühendislik Bilimleri Dergisi, 22(4), ss. 215-237.
Dohne, E., (2002). Salt Weathering: A selective reviev, Geological Society Special Publication, Natural Stone, Weathering Phenomena, Conservation Strategies and Case Studies, 205, 51–64.
Driessen, P., Deckers, J., & Spaargaren, O. ve Nachtergaele, F. (2001). Lecture notes on the major soils of the world. FAO.
Erginal, A. E., Gönüz, A., Bozcu, M., Ates, A. S., Cetiner, Z. S., (2007). The first findings on the origin of alveolar disintegration at the western shores of the Gelibolu peninsula. Bulletin of Mineral Research and Exploration, 134, 27–34.
Erol, O. (1981). Neotectonics and geomorphological evolution of Turkey. Zeitschrift fur Geomorphologie, Supplementband, 40.
FAO. (2006). Guidelines for soil description (4th ed.). FAO Publishing.
Goudie, A., & Viles, H. A. (2015). Landscapes and landforms of Namibia (p. 164). Dordrecht, Netherlands: Springer.
Goudie, A. S., Wright, E., Viles, H. A., (2002). The roles of salt (sodium nitrate) and fog in weathering: a laboratory simulation of conditions in the northern Atacama Desert, Chile. Catena, 48, 255-266.
Groom, K. M., Allen, C. D., Mol, L., Paradise, T. R., & Hall, K. (2015). Defining tafoni: Re-examining terminological ambiguity for cavernous rock decay phenomena. Progress in Physical Geography, 39(6), 775-793.
Günal, N. (2020). Türkiye'de Klimatoloji Araştırmaları. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 18 (35), 99-142. Huggett, R., & Shuttleworth, E. (2022). Fundamentals of geomorphology. Routledge.
Kartal, F. (2023). Emirhan ve Eğribucak Kayalıkları (sivas) çevresindeki kumul bitkileri VII. Uluslararasi türklerin dünyasi sosyal bilimler sempozyumu, 02-04 Haziran/June 2023 Prag-ÇEKYA
Kopar, İ., & Şaroğlu, F. (2016). Olur Çayı Havzası’nda (Erzurum-KD Türkiye) tafoni oluşumunu kontrol eden faktörler ve tafoni hücrelerinin morfolojik özellikleri. Türk Coğrafya Dergisi(67), 1-9. https://doi.org/10.17211/tcd.36593.
Kurtman, F., (1973), Sivas-Hafik-Zara ve İmranlı Bölgesi’nin Jeolojik ve Tektonik Yapısı, MTA Dergisi, 80, ss.1-32.
Kutbay, G. H., Sürmen, B., Ağır, U. Ş., ve Kılıç, D. D., (2017), Samsun İli Kıyı Kumullarında Tespit Edilen Yabancı Bitkiler, Turkish Journal of Weed Science, 20(2), ss.19-27.
Mareš, J., Bruthans, J., Studencová, A., & Filippi, M. (2024). Moisture patterns and fluxes in evolving tafoni developed in arkosic sandstone in temperate climate. Earth Surface Processes and Landforms, 49(12), 3706-3720.
McBride, E. F., & Picard, M. D. (2004). Origin of honeycombs and related weathering forms in Oligocene Macigno Sandstone, Tuscan coast near Livorno, Italy. Earth Surface Processes and Landforms, 29(6), 713-735.
McGreevy, J. P., (1985). A preliminary scanning electron-microscope study of honeycomb weathering of sandstone in a coastal environment. Earth Surface Processes and Landforms, 10, 509–518.
MGM. (2022). MGM (Meteoroloji Genel Müdürlüğü) Yayımlanmış Rasat Verileri.
Mottershead, D. N., & Pye, K. (1994). Tafoni on coastal cliffs. Earth Surface Processes and Landforms, 19(6), 543–563.
Mustoe, G. E., (2010). Biogenic origin of coastal honeycomb weathering. Earth Surface Processes and Landforms, 35, 424–434.
Nash, D., (2000). Arid Geomorphology. Progress in physical geography, 24, 425-443.
Özpay, A. G. ve Ocak, F. (2017). Sivas ilinde bir jeosit alanı: Eğribucak Kayalıkları. Sosyal Bilimler Dergisi, 4(18), 77-93.
Özpay, A. G., Erdem, Ö. N., Ayaz, E., ve Ocak, F., (2017), Yeni Bir Jeoturizm Sahası: Emirhan Kayalıkları (Sivas), Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), ss.15-29.
Özpay, A. G., ve Ünsal, Ö., (2018), Yukarı Kızılırmak Kültür ve Doğa Yolu I. Etap (Sivas-Zara), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(Özel Sayı), ss. 2173-2193.
Paradise, TR (2023). Tafoni ve Diğer Kaya Havzaları. Yer Sistemleri ve Çevre Bilimleri Referans Modülü, 3, 204-220. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-409548-9.09570-1
Rodriguez-Navarro, C., Doehne, E., Sebastian, E., (1999). Origins of honeycomb weathering: The role of salts and wind: Geol. Soc. Am. Bull. 111, 1250-1255.
Rodriguez-Navarro, C., Doehne, E., (1999). Salt weathering: Influence of evaporation rate, supersaturation and crystallization pattern. Earth Surface Processes and Landforms, 24, 191-209
Sancho, C., Benito, G., (1990). Factors controlling tafoni weathering in the Ebro Basin (NE Spain), Zeitschrift für Geomorphologie, 34, 165– 177
Schnepfleitner, H., Sass, O., Fruhmann, S., Viles, H., & Goudie, A. (2016). Tafoni'de (Tafraoute, Fas) sıcaklık, nem ve tuz dinamiklerinin çok yöntemli bir araştırması. Yer Yüzeyi Süreçleri ve Yer Şekilleri , 41 (4), 473-485.
Sunamura, T., (1996). A physical model for the rate of coastal tafoni development, J. Geol. 104, 741–748.
Şahin, B., Aslan, S., ve Ayyıldız, G., ve Vural, M., (2013), Kızılırmak Deltasında Görülen Habitat Tipleri, III. Ulusal Sulak Alanlar Kongresi, 23-25 Ekim, Samsun, 271-276.
Turkington, A. V., (1998). Cavernous weathering in sandstone: lessons to be learned from natural exposure. Q J Eng Geol Hydrogeol., 31, 375–383.
Turkington, AV ve Paradise, TR (2005) Kumtaşı Aşınması: Bir Asırlık Araştırma ve İnovasyon. Jeomorfoloji, 67, 229-253. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2004.09.028
Turkington, A., & Phillips, J. D. (2004). Cavernous weathering, instability and self-organization. Earth Surface Processes and Landforms, 29, 665–682.
Twidale, C. R., & Bourne, J. A. (2008). Caves in granitic rocks: types, terminology and origins.
Uzun, A., (1998). Weathering forms on sandstones directly exposed to sea effects in Gelincikburnu and its surroundings (south coast of the Black Sea). Zeitschrift für Geomorphologie, 42, 233-244.
Viles, H. A., (2011). Thomas, D. S. G., (Editor), Weathering systems, Arid Zone Geomorphology; Process, form and change in drylands, Wiley-Blackwell, ISBN: 978-0-470-51908-0, 7, 85-100.

Yıl 2026, Cilt: 50 Sayı: 1, 45 - 57, 25.03.2026

Fatih Kartal

https://izlik.org/JA65RT62JP

Öz

Kaynakça

Adamovic, J., Mikulas, R., Schweigstillova, J. ve Bohmova, V. (2011) Çek Cumhuriyeti, Bohemya Kretase Havzası'ndaki Kumtaşlarının Tuz Ayrışmasıyla Oluşan Gözeneklilik Değişimleri. Acta Geodynamica et Geromaterialia, 8, 29-46.
Andrews, J. E., Brimblecombe, P., Jickells, T. D., Liss, P. S., Reid, B. J., (2004). An introduction to environmental chemistry. Blackwell Science, Oxford, U.K.
Atalay, İ. (2014). Toprak coğrafyası. Meta Basım Yayın.
Atalay İ. (2015). Türkiye Vejetasyon Coğrafyası. Meka Basım, İzmir
Avcı, M. (2012). Çeşitlilik ve endemizm açısından Türkiye’nin bitki örtüsü. Journal of Geography(13).
Ayaz, E., (2013), Sivas yöresinin karmaşık jeolojik yapısına bağlı olarak gelişen önemli maden yatakları ve mta’nın sivas yöresindeki yeni Bulguları. MTA Doğal Kaynaklar ve Ekonomi Bülteni, 16, 65-87.
Bilici, B., ve Erik, Y. N., (2003), Karayün (sivas güneydoğusu) civarındaki miyosen yaşlı birimlerin organik jeokimyasal, organik petrografik ve organik fasiyes özellikleri, Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 20(1), ss.25-37.
Bradley, W. C., Hutton, J. T., Twidale, C. R., (1978). Role of salts in development of granitic tafoni, South-Australia. J. Geol. v. 86: p. 647–654
Brandmeier, M., Kuhlemann, J., Krumrei, I., Kappler, A., & Kubik, P. W. (2011). New challenges for tafoni research. A new approach to understand processes and weathering rates. Earth Surface Processes and Landforms, 36(6), 839-852.
Charola, A. E. (2000). Salts in the deterioration of porous materials: An overview. Journal of the American Institute for Conservation, 39(3), 327–343.
Çiçekliyurt, B. S., (2019), Sivas Emirhan Yöresinin Uydu Görüntüleri Kullanılarak Jeolojik İncelenmesi (Sivas, Türkiye), Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
Çiner, A. ve Koşun, E., (1996), Hafik Güneyindeki (Sivas Havzası) Oligo-Miyosen Yaşlı Çökellerin Stratigrafisi ve Sedimantolojisi ,TPJD Bülteni, 8(1), ss.16-34.
Demir, Ş. Ç., Uçurum, A., ve Efe, A., (2019), Akkaya sölestin yatağının jeolojisi, mineralojikpetrografik özellikleri ve izotop (sr, s, o, h) jeokimyası (Ulaş, Sivas-Türkiye), KSÜ Mühendislik Bilimleri Dergisi, 22(4), ss. 215-237.
Dohne, E., (2002). Salt Weathering: A selective reviev, Geological Society Special Publication, Natural Stone, Weathering Phenomena, Conservation Strategies and Case Studies, 205, 51–64.
Driessen, P., Deckers, J., & Spaargaren, O. ve Nachtergaele, F. (2001). Lecture notes on the major soils of the world. FAO.
Erginal, A. E., Gönüz, A., Bozcu, M., Ates, A. S., Cetiner, Z. S., (2007). The first findings on the origin of alveolar disintegration at the western shores of the Gelibolu peninsula. Bulletin of Mineral Research and Exploration, 134, 27–34.
Erol, O. (1981). Neotectonics and geomorphological evolution of Turkey. Zeitschrift fur Geomorphologie, Supplementband, 40.
FAO. (2006). Guidelines for soil description (4th ed.). FAO Publishing.
Goudie, A., & Viles, H. A. (2015). Landscapes and landforms of Namibia (p. 164). Dordrecht, Netherlands: Springer.
Goudie, A. S., Wright, E., Viles, H. A., (2002). The roles of salt (sodium nitrate) and fog in weathering: a laboratory simulation of conditions in the northern Atacama Desert, Chile. Catena, 48, 255-266.
Groom, K. M., Allen, C. D., Mol, L., Paradise, T. R., & Hall, K. (2015). Defining tafoni: Re-examining terminological ambiguity for cavernous rock decay phenomena. Progress in Physical Geography, 39(6), 775-793.
Günal, N. (2020). Türkiye'de Klimatoloji Araştırmaları. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 18 (35), 99-142. Huggett, R., & Shuttleworth, E. (2022). Fundamentals of geomorphology. Routledge.
Kartal, F. (2023). Emirhan ve Eğribucak Kayalıkları (sivas) çevresindeki kumul bitkileri VII. Uluslararasi türklerin dünyasi sosyal bilimler sempozyumu, 02-04 Haziran/June 2023 Prag-ÇEKYA
Kopar, İ., & Şaroğlu, F. (2016). Olur Çayı Havzası’nda (Erzurum-KD Türkiye) tafoni oluşumunu kontrol eden faktörler ve tafoni hücrelerinin morfolojik özellikleri. Türk Coğrafya Dergisi(67), 1-9. https://doi.org/10.17211/tcd.36593.
Kurtman, F., (1973), Sivas-Hafik-Zara ve İmranlı Bölgesi’nin Jeolojik ve Tektonik Yapısı, MTA Dergisi, 80, ss.1-32.
Kutbay, G. H., Sürmen, B., Ağır, U. Ş., ve Kılıç, D. D., (2017), Samsun İli Kıyı Kumullarında Tespit Edilen Yabancı Bitkiler, Turkish Journal of Weed Science, 20(2), ss.19-27.
Mareš, J., Bruthans, J., Studencová, A., & Filippi, M. (2024). Moisture patterns and fluxes in evolving tafoni developed in arkosic sandstone in temperate climate. Earth Surface Processes and Landforms, 49(12), 3706-3720.
McBride, E. F., & Picard, M. D. (2004). Origin of honeycombs and related weathering forms in Oligocene Macigno Sandstone, Tuscan coast near Livorno, Italy. Earth Surface Processes and Landforms, 29(6), 713-735.
McGreevy, J. P., (1985). A preliminary scanning electron-microscope study of honeycomb weathering of sandstone in a coastal environment. Earth Surface Processes and Landforms, 10, 509–518.
MGM. (2022). MGM (Meteoroloji Genel Müdürlüğü) Yayımlanmış Rasat Verileri.
Mottershead, D. N., & Pye, K. (1994). Tafoni on coastal cliffs. Earth Surface Processes and Landforms, 19(6), 543–563.
Mustoe, G. E., (2010). Biogenic origin of coastal honeycomb weathering. Earth Surface Processes and Landforms, 35, 424–434.
Nash, D., (2000). Arid Geomorphology. Progress in physical geography, 24, 425-443.
Özpay, A. G. ve Ocak, F. (2017). Sivas ilinde bir jeosit alanı: Eğribucak Kayalıkları. Sosyal Bilimler Dergisi, 4(18), 77-93.
Özpay, A. G., Erdem, Ö. N., Ayaz, E., ve Ocak, F., (2017), Yeni Bir Jeoturizm Sahası: Emirhan Kayalıkları (Sivas), Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), ss.15-29.
Özpay, A. G., ve Ünsal, Ö., (2018), Yukarı Kızılırmak Kültür ve Doğa Yolu I. Etap (Sivas-Zara), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(Özel Sayı), ss. 2173-2193.
Paradise, TR (2023). Tafoni ve Diğer Kaya Havzaları. Yer Sistemleri ve Çevre Bilimleri Referans Modülü, 3, 204-220. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-409548-9.09570-1
Rodriguez-Navarro, C., Doehne, E., Sebastian, E., (1999). Origins of honeycomb weathering: The role of salts and wind: Geol. Soc. Am. Bull. 111, 1250-1255.
Rodriguez-Navarro, C., Doehne, E., (1999). Salt weathering: Influence of evaporation rate, supersaturation and crystallization pattern. Earth Surface Processes and Landforms, 24, 191-209
Sancho, C., Benito, G., (1990). Factors controlling tafoni weathering in the Ebro Basin (NE Spain), Zeitschrift für Geomorphologie, 34, 165– 177
Schnepfleitner, H., Sass, O., Fruhmann, S., Viles, H., & Goudie, A. (2016). Tafoni'de (Tafraoute, Fas) sıcaklık, nem ve tuz dinamiklerinin çok yöntemli bir araştırması. Yer Yüzeyi Süreçleri ve Yer Şekilleri , 41 (4), 473-485.
Sunamura, T., (1996). A physical model for the rate of coastal tafoni development, J. Geol. 104, 741–748.
Şahin, B., Aslan, S., ve Ayyıldız, G., ve Vural, M., (2013), Kızılırmak Deltasında Görülen Habitat Tipleri, III. Ulusal Sulak Alanlar Kongresi, 23-25 Ekim, Samsun, 271-276.
Turkington, A. V., (1998). Cavernous weathering in sandstone: lessons to be learned from natural exposure. Q J Eng Geol Hydrogeol., 31, 375–383.
Turkington, AV ve Paradise, TR (2005) Kumtaşı Aşınması: Bir Asırlık Araştırma ve İnovasyon. Jeomorfoloji, 67, 229-253. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2004.09.028
Turkington, A., & Phillips, J. D. (2004). Cavernous weathering, instability and self-organization. Earth Surface Processes and Landforms, 29, 665–682.
Twidale, C. R., & Bourne, J. A. (2008). Caves in granitic rocks: types, terminology and origins.
Uzun, A., (1998). Weathering forms on sandstones directly exposed to sea effects in Gelincikburnu and its surroundings (south coast of the Black Sea). Zeitschrift für Geomorphologie, 42, 233-244.
Viles, H. A., (2011). Thomas, D. S. G., (Editor), Weathering systems, Arid Zone Geomorphology; Process, form and change in drylands, Wiley-Blackwell, ISBN: 978-0-470-51908-0, 7, 85-100.

Yıl 2026, Cilt: 50 Sayı: 1, 45 - 57, 25.03.2026

Fatih Kartal

https://izlik.org/JA65RT62JP

Öz

Kaynakça

Adamovic, J., Mikulas, R., Schweigstillova, J. ve Bohmova, V. (2011) Çek Cumhuriyeti, Bohemya Kretase Havzası'ndaki Kumtaşlarının Tuz Ayrışmasıyla Oluşan Gözeneklilik Değişimleri. Acta Geodynamica et Geromaterialia, 8, 29-46.
Andrews, J. E., Brimblecombe, P., Jickells, T. D., Liss, P. S., Reid, B. J., (2004). An introduction to environmental chemistry. Blackwell Science, Oxford, U.K.
Atalay, İ. (2014). Toprak coğrafyası. Meta Basım Yayın.
Atalay İ. (2015). Türkiye Vejetasyon Coğrafyası. Meka Basım, İzmir
Avcı, M. (2012). Çeşitlilik ve endemizm açısından Türkiye’nin bitki örtüsü. Journal of Geography(13).
Ayaz, E., (2013), Sivas yöresinin karmaşık jeolojik yapısına bağlı olarak gelişen önemli maden yatakları ve mta’nın sivas yöresindeki yeni Bulguları. MTA Doğal Kaynaklar ve Ekonomi Bülteni, 16, 65-87.
Bilici, B., ve Erik, Y. N., (2003), Karayün (sivas güneydoğusu) civarındaki miyosen yaşlı birimlerin organik jeokimyasal, organik petrografik ve organik fasiyes özellikleri, Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 20(1), ss.25-37.
Bradley, W. C., Hutton, J. T., Twidale, C. R., (1978). Role of salts in development of granitic tafoni, South-Australia. J. Geol. v. 86: p. 647–654
Brandmeier, M., Kuhlemann, J., Krumrei, I., Kappler, A., & Kubik, P. W. (2011). New challenges for tafoni research. A new approach to understand processes and weathering rates. Earth Surface Processes and Landforms, 36(6), 839-852.
Charola, A. E. (2000). Salts in the deterioration of porous materials: An overview. Journal of the American Institute for Conservation, 39(3), 327–343.
Çiçekliyurt, B. S., (2019), Sivas Emirhan Yöresinin Uydu Görüntüleri Kullanılarak Jeolojik İncelenmesi (Sivas, Türkiye), Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
Çiner, A. ve Koşun, E., (1996), Hafik Güneyindeki (Sivas Havzası) Oligo-Miyosen Yaşlı Çökellerin Stratigrafisi ve Sedimantolojisi ,TPJD Bülteni, 8(1), ss.16-34.
Demir, Ş. Ç., Uçurum, A., ve Efe, A., (2019), Akkaya sölestin yatağının jeolojisi, mineralojikpetrografik özellikleri ve izotop (sr, s, o, h) jeokimyası (Ulaş, Sivas-Türkiye), KSÜ Mühendislik Bilimleri Dergisi, 22(4), ss. 215-237.
Dohne, E., (2002). Salt Weathering: A selective reviev, Geological Society Special Publication, Natural Stone, Weathering Phenomena, Conservation Strategies and Case Studies, 205, 51–64.
Driessen, P., Deckers, J., & Spaargaren, O. ve Nachtergaele, F. (2001). Lecture notes on the major soils of the world. FAO.
Erginal, A. E., Gönüz, A., Bozcu, M., Ates, A. S., Cetiner, Z. S., (2007). The first findings on the origin of alveolar disintegration at the western shores of the Gelibolu peninsula. Bulletin of Mineral Research and Exploration, 134, 27–34.
Erol, O. (1981). Neotectonics and geomorphological evolution of Turkey. Zeitschrift fur Geomorphologie, Supplementband, 40.
FAO. (2006). Guidelines for soil description (4th ed.). FAO Publishing.
Goudie, A., & Viles, H. A. (2015). Landscapes and landforms of Namibia (p. 164). Dordrecht, Netherlands: Springer.
Goudie, A. S., Wright, E., Viles, H. A., (2002). The roles of salt (sodium nitrate) and fog in weathering: a laboratory simulation of conditions in the northern Atacama Desert, Chile. Catena, 48, 255-266.
Groom, K. M., Allen, C. D., Mol, L., Paradise, T. R., & Hall, K. (2015). Defining tafoni: Re-examining terminological ambiguity for cavernous rock decay phenomena. Progress in Physical Geography, 39(6), 775-793.
Günal, N. (2020). Türkiye'de Klimatoloji Araştırmaları. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 18 (35), 99-142. Huggett, R., & Shuttleworth, E. (2022). Fundamentals of geomorphology. Routledge.
Kartal, F. (2023). Emirhan ve Eğribucak Kayalıkları (sivas) çevresindeki kumul bitkileri VII. Uluslararasi türklerin dünyasi sosyal bilimler sempozyumu, 02-04 Haziran/June 2023 Prag-ÇEKYA
Kopar, İ., & Şaroğlu, F. (2016). Olur Çayı Havzası’nda (Erzurum-KD Türkiye) tafoni oluşumunu kontrol eden faktörler ve tafoni hücrelerinin morfolojik özellikleri. Türk Coğrafya Dergisi(67), 1-9. https://doi.org/10.17211/tcd.36593.
Kurtman, F., (1973), Sivas-Hafik-Zara ve İmranlı Bölgesi’nin Jeolojik ve Tektonik Yapısı, MTA Dergisi, 80, ss.1-32.
Kutbay, G. H., Sürmen, B., Ağır, U. Ş., ve Kılıç, D. D., (2017), Samsun İli Kıyı Kumullarında Tespit Edilen Yabancı Bitkiler, Turkish Journal of Weed Science, 20(2), ss.19-27.
Mareš, J., Bruthans, J., Studencová, A., & Filippi, M. (2024). Moisture patterns and fluxes in evolving tafoni developed in arkosic sandstone in temperate climate. Earth Surface Processes and Landforms, 49(12), 3706-3720.
McBride, E. F., & Picard, M. D. (2004). Origin of honeycombs and related weathering forms in Oligocene Macigno Sandstone, Tuscan coast near Livorno, Italy. Earth Surface Processes and Landforms, 29(6), 713-735.
McGreevy, J. P., (1985). A preliminary scanning electron-microscope study of honeycomb weathering of sandstone in a coastal environment. Earth Surface Processes and Landforms, 10, 509–518.
MGM. (2022). MGM (Meteoroloji Genel Müdürlüğü) Yayımlanmış Rasat Verileri.
Mottershead, D. N., & Pye, K. (1994). Tafoni on coastal cliffs. Earth Surface Processes and Landforms, 19(6), 543–563.
Mustoe, G. E., (2010). Biogenic origin of coastal honeycomb weathering. Earth Surface Processes and Landforms, 35, 424–434.
Nash, D., (2000). Arid Geomorphology. Progress in physical geography, 24, 425-443.
Özpay, A. G. ve Ocak, F. (2017). Sivas ilinde bir jeosit alanı: Eğribucak Kayalıkları. Sosyal Bilimler Dergisi, 4(18), 77-93.
Özpay, A. G., Erdem, Ö. N., Ayaz, E., ve Ocak, F., (2017), Yeni Bir Jeoturizm Sahası: Emirhan Kayalıkları (Sivas), Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), ss.15-29.
Özpay, A. G., ve Ünsal, Ö., (2018), Yukarı Kızılırmak Kültür ve Doğa Yolu I. Etap (Sivas-Zara), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(Özel Sayı), ss. 2173-2193.
Paradise, TR (2023). Tafoni ve Diğer Kaya Havzaları. Yer Sistemleri ve Çevre Bilimleri Referans Modülü, 3, 204-220. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-409548-9.09570-1
Rodriguez-Navarro, C., Doehne, E., Sebastian, E., (1999). Origins of honeycomb weathering: The role of salts and wind: Geol. Soc. Am. Bull. 111, 1250-1255.
Rodriguez-Navarro, C., Doehne, E., (1999). Salt weathering: Influence of evaporation rate, supersaturation and crystallization pattern. Earth Surface Processes and Landforms, 24, 191-209
Sancho, C., Benito, G., (1990). Factors controlling tafoni weathering in the Ebro Basin (NE Spain), Zeitschrift für Geomorphologie, 34, 165– 177
Schnepfleitner, H., Sass, O., Fruhmann, S., Viles, H., & Goudie, A. (2016). Tafoni'de (Tafraoute, Fas) sıcaklık, nem ve tuz dinamiklerinin çok yöntemli bir araştırması. Yer Yüzeyi Süreçleri ve Yer Şekilleri , 41 (4), 473-485.
Sunamura, T., (1996). A physical model for the rate of coastal tafoni development, J. Geol. 104, 741–748.
Şahin, B., Aslan, S., ve Ayyıldız, G., ve Vural, M., (2013), Kızılırmak Deltasında Görülen Habitat Tipleri, III. Ulusal Sulak Alanlar Kongresi, 23-25 Ekim, Samsun, 271-276.
Turkington, A. V., (1998). Cavernous weathering in sandstone: lessons to be learned from natural exposure. Q J Eng Geol Hydrogeol., 31, 375–383.
Turkington, AV ve Paradise, TR (2005) Kumtaşı Aşınması: Bir Asırlık Araştırma ve İnovasyon. Jeomorfoloji, 67, 229-253. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2004.09.028
Turkington, A., & Phillips, J. D. (2004). Cavernous weathering, instability and self-organization. Earth Surface Processes and Landforms, 29, 665–682.
Twidale, C. R., & Bourne, J. A. (2008). Caves in granitic rocks: types, terminology and origins.
Uzun, A., (1998). Weathering forms on sandstones directly exposed to sea effects in Gelincikburnu and its surroundings (south coast of the Black Sea). Zeitschrift für Geomorphologie, 42, 233-244.
Viles, H. A., (2011). Thomas, D. S. G., (Editor), Weathering systems, Arid Zone Geomorphology; Process, form and change in drylands, Wiley-Blackwell, ISBN: 978-0-470-51908-0, 7, 85-100.

Yıl 2026, Cilt: 50 Sayı: 1, 45 - 57, 25.03.2026

Fatih Kartal

https://izlik.org/JA65RT62JP

Öz

Kaynakça

Adamovic, J., Mikulas, R., Schweigstillova, J. ve Bohmova, V. (2011) Çek Cumhuriyeti, Bohemya Kretase Havzası'ndaki Kumtaşlarının Tuz Ayrışmasıyla Oluşan Gözeneklilik Değişimleri. Acta Geodynamica et Geromaterialia, 8, 29-46.
Andrews, J. E., Brimblecombe, P., Jickells, T. D., Liss, P. S., Reid, B. J., (2004). An introduction to environmental chemistry. Blackwell Science, Oxford, U.K.
Atalay, İ. (2014). Toprak coğrafyası. Meta Basım Yayın.
Atalay İ. (2015). Türkiye Vejetasyon Coğrafyası. Meka Basım, İzmir
Avcı, M. (2012). Çeşitlilik ve endemizm açısından Türkiye’nin bitki örtüsü. Journal of Geography(13).
Ayaz, E., (2013), Sivas yöresinin karmaşık jeolojik yapısına bağlı olarak gelişen önemli maden yatakları ve mta’nın sivas yöresindeki yeni Bulguları. MTA Doğal Kaynaklar ve Ekonomi Bülteni, 16, 65-87.
Bilici, B., ve Erik, Y. N., (2003), Karayün (sivas güneydoğusu) civarındaki miyosen yaşlı birimlerin organik jeokimyasal, organik petrografik ve organik fasiyes özellikleri, Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 20(1), ss.25-37.
Bradley, W. C., Hutton, J. T., Twidale, C. R., (1978). Role of salts in development of granitic tafoni, South-Australia. J. Geol. v. 86: p. 647–654
Brandmeier, M., Kuhlemann, J., Krumrei, I., Kappler, A., & Kubik, P. W. (2011). New challenges for tafoni research. A new approach to understand processes and weathering rates. Earth Surface Processes and Landforms, 36(6), 839-852.
Charola, A. E. (2000). Salts in the deterioration of porous materials: An overview. Journal of the American Institute for Conservation, 39(3), 327–343.
Çiçekliyurt, B. S., (2019), Sivas Emirhan Yöresinin Uydu Görüntüleri Kullanılarak Jeolojik İncelenmesi (Sivas, Türkiye), Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
Çiner, A. ve Koşun, E., (1996), Hafik Güneyindeki (Sivas Havzası) Oligo-Miyosen Yaşlı Çökellerin Stratigrafisi ve Sedimantolojisi ,TPJD Bülteni, 8(1), ss.16-34.
Demir, Ş. Ç., Uçurum, A., ve Efe, A., (2019), Akkaya sölestin yatağının jeolojisi, mineralojikpetrografik özellikleri ve izotop (sr, s, o, h) jeokimyası (Ulaş, Sivas-Türkiye), KSÜ Mühendislik Bilimleri Dergisi, 22(4), ss. 215-237.
Dohne, E., (2002). Salt Weathering: A selective reviev, Geological Society Special Publication, Natural Stone, Weathering Phenomena, Conservation Strategies and Case Studies, 205, 51–64.
Driessen, P., Deckers, J., & Spaargaren, O. ve Nachtergaele, F. (2001). Lecture notes on the major soils of the world. FAO.
Erginal, A. E., Gönüz, A., Bozcu, M., Ates, A. S., Cetiner, Z. S., (2007). The first findings on the origin of alveolar disintegration at the western shores of the Gelibolu peninsula. Bulletin of Mineral Research and Exploration, 134, 27–34.
Erol, O. (1981). Neotectonics and geomorphological evolution of Turkey. Zeitschrift fur Geomorphologie, Supplementband, 40.
FAO. (2006). Guidelines for soil description (4th ed.). FAO Publishing.
Goudie, A., & Viles, H. A. (2015). Landscapes and landforms of Namibia (p. 164). Dordrecht, Netherlands: Springer.
Goudie, A. S., Wright, E., Viles, H. A., (2002). The roles of salt (sodium nitrate) and fog in weathering: a laboratory simulation of conditions in the northern Atacama Desert, Chile. Catena, 48, 255-266.
Groom, K. M., Allen, C. D., Mol, L., Paradise, T. R., & Hall, K. (2015). Defining tafoni: Re-examining terminological ambiguity for cavernous rock decay phenomena. Progress in Physical Geography, 39(6), 775-793.
Günal, N. (2020). Türkiye'de Klimatoloji Araştırmaları. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 18 (35), 99-142. Huggett, R., & Shuttleworth, E. (2022). Fundamentals of geomorphology. Routledge.
Kartal, F. (2023). Emirhan ve Eğribucak Kayalıkları (sivas) çevresindeki kumul bitkileri VII. Uluslararasi türklerin dünyasi sosyal bilimler sempozyumu, 02-04 Haziran/June 2023 Prag-ÇEKYA
Kopar, İ., & Şaroğlu, F. (2016). Olur Çayı Havzası’nda (Erzurum-KD Türkiye) tafoni oluşumunu kontrol eden faktörler ve tafoni hücrelerinin morfolojik özellikleri. Türk Coğrafya Dergisi(67), 1-9. https://doi.org/10.17211/tcd.36593.
Kurtman, F., (1973), Sivas-Hafik-Zara ve İmranlı Bölgesi’nin Jeolojik ve Tektonik Yapısı, MTA Dergisi, 80, ss.1-32.
Kutbay, G. H., Sürmen, B., Ağır, U. Ş., ve Kılıç, D. D., (2017), Samsun İli Kıyı Kumullarında Tespit Edilen Yabancı Bitkiler, Turkish Journal of Weed Science, 20(2), ss.19-27.
Mareš, J., Bruthans, J., Studencová, A., & Filippi, M. (2024). Moisture patterns and fluxes in evolving tafoni developed in arkosic sandstone in temperate climate. Earth Surface Processes and Landforms, 49(12), 3706-3720.
McBride, E. F., & Picard, M. D. (2004). Origin of honeycombs and related weathering forms in Oligocene Macigno Sandstone, Tuscan coast near Livorno, Italy. Earth Surface Processes and Landforms, 29(6), 713-735.
McGreevy, J. P., (1985). A preliminary scanning electron-microscope study of honeycomb weathering of sandstone in a coastal environment. Earth Surface Processes and Landforms, 10, 509–518.
MGM. (2022). MGM (Meteoroloji Genel Müdürlüğü) Yayımlanmış Rasat Verileri.
Mottershead, D. N., & Pye, K. (1994). Tafoni on coastal cliffs. Earth Surface Processes and Landforms, 19(6), 543–563.
Mustoe, G. E., (2010). Biogenic origin of coastal honeycomb weathering. Earth Surface Processes and Landforms, 35, 424–434.
Nash, D., (2000). Arid Geomorphology. Progress in physical geography, 24, 425-443.
Özpay, A. G. ve Ocak, F. (2017). Sivas ilinde bir jeosit alanı: Eğribucak Kayalıkları. Sosyal Bilimler Dergisi, 4(18), 77-93.
Özpay, A. G., Erdem, Ö. N., Ayaz, E., ve Ocak, F., (2017), Yeni Bir Jeoturizm Sahası: Emirhan Kayalıkları (Sivas), Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), ss.15-29.
Özpay, A. G., ve Ünsal, Ö., (2018), Yukarı Kızılırmak Kültür ve Doğa Yolu I. Etap (Sivas-Zara), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(Özel Sayı), ss. 2173-2193.
Paradise, TR (2023). Tafoni ve Diğer Kaya Havzaları. Yer Sistemleri ve Çevre Bilimleri Referans Modülü, 3, 204-220. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-409548-9.09570-1
Rodriguez-Navarro, C., Doehne, E., Sebastian, E., (1999). Origins of honeycomb weathering: The role of salts and wind: Geol. Soc. Am. Bull. 111, 1250-1255.
Rodriguez-Navarro, C., Doehne, E., (1999). Salt weathering: Influence of evaporation rate, supersaturation and crystallization pattern. Earth Surface Processes and Landforms, 24, 191-209
Sancho, C., Benito, G., (1990). Factors controlling tafoni weathering in the Ebro Basin (NE Spain), Zeitschrift für Geomorphologie, 34, 165– 177
Schnepfleitner, H., Sass, O., Fruhmann, S., Viles, H., & Goudie, A. (2016). Tafoni'de (Tafraoute, Fas) sıcaklık, nem ve tuz dinamiklerinin çok yöntemli bir araştırması. Yer Yüzeyi Süreçleri ve Yer Şekilleri , 41 (4), 473-485.
Sunamura, T., (1996). A physical model for the rate of coastal tafoni development, J. Geol. 104, 741–748.
Şahin, B., Aslan, S., ve Ayyıldız, G., ve Vural, M., (2013), Kızılırmak Deltasında Görülen Habitat Tipleri, III. Ulusal Sulak Alanlar Kongresi, 23-25 Ekim, Samsun, 271-276.
Turkington, A. V., (1998). Cavernous weathering in sandstone: lessons to be learned from natural exposure. Q J Eng Geol Hydrogeol., 31, 375–383.
Turkington, AV ve Paradise, TR (2005) Kumtaşı Aşınması: Bir Asırlık Araştırma ve İnovasyon. Jeomorfoloji, 67, 229-253. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2004.09.028
Turkington, A., & Phillips, J. D. (2004). Cavernous weathering, instability and self-organization. Earth Surface Processes and Landforms, 29, 665–682.
Twidale, C. R., & Bourne, J. A. (2008). Caves in granitic rocks: types, terminology and origins.
Uzun, A., (1998). Weathering forms on sandstones directly exposed to sea effects in Gelincikburnu and its surroundings (south coast of the Black Sea). Zeitschrift für Geomorphologie, 42, 233-244.
Viles, H. A., (2011). Thomas, D. S. G., (Editor), Weathering systems, Arid Zone Geomorphology; Process, form and change in drylands, Wiley-Blackwell, ISBN: 978-0-470-51908-0, 7, 85-100.

Toplam 49 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil	Türkçe
Konular	Fiziki Antropoloji ve Paleoantropoloji (Diğer)
Bölüm	Araştırma Makalesi
Yazarlar	Fatih Kartal 0000-0001-9266-5007
Gönderilme Tarihi	24 Ocak 2026
Kabul Tarihi	24 Şubat 2026
Yayımlanma Tarihi	25 Mart 2026
IZ	https://izlik.org/JA65RT62JP
Yayımlandığı Sayı	Yıl 2026 Cilt: 50 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA	Kartal, F. (2026). EĞRİBUCAK KAYALIKLARINDA (SİVAS) OLUŞAN TAFONİLERİN MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE DOĞAL ÇEVRE İLE İLİŞKİSİ. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 50(1), 45-57. https://izlik.org/JA65RT62JP

Makale Dosyaları

Tam Metin

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.