TR
EN
Alasdair MacIntyre’ın Ahlak Felsefesi Bağlamında Modernizmin Ahlaki Mirası Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme
Öz
Alasdair MacIntyre çağımızın yaşadığı ahlaki erozyonu açıklamak isteyen önemli bir düşünürdür. Ona göre bu erozyonun yarattığı esaret ahlakın dilini, amacını, içeriğini ele geçirmiştir. Düşünür, bu problemleri analiz etmek için insanın kırılganlığının nasıl dönüştüğünü incelemektedir. Bu dönüşüm üzerinden modernizmin iyi temelli gelenek, amaç (telos) kaybını ön plana çıkarmaktadır. Bu çalışmanın amacı öncelikle modernliğin ortak iyi, değer, gelenek kaybından hareketle, ahlakın nasıl kişisel başarı projesine indirgendiğini tartışmaktır. Burada, toplumsal değerlerin kişisel tutku, başarı özelliklerine nasıl evrilmeye başlandığı analiz edilecektir. Bununla birlikte özgürlük, mülkiyet, ödev gibi kavramların ahlakın amacını ele geçirip geçirmediği üzerinde durulacaktır. Yani ahlaki amaçlar, ekonomik çıkarlara dönüşürken, kapitalizm ahlakının hegemonyasının temelleri sorgulanacaktır. Bu noktada çağımızın ahlaki krizinin kökeninde merkezi konumda olan bireycilikten başlayarak, tutku, yarar, ödev, seçim gibi ahlaki projelere değinilecektir. Ahlaki krize çözüm bulamayan bu projelerin, çağımızdaki tüketim toplumunun yarattığı duyguculuk problemine sebep olup olmadığı ön plana çıkarılacaktır. Bu bağlamda, artık iyinin, “istediğim, onayladığım, seçtiğim” ifadeler haline nasıl geldiği üzerinde durulacaktır. Bununla birlikte, kırılgan olmayan birey ahlakı inşa edilebilir mi, iyinin tanımlanamama problemi ne demektir gibi sorulara cevap aranırken ahlakın meşruiyet probleminin önemi ele alınacaktır. Nihayetinde bu çalışmanın yöntemi kavramsal analiz ve eleştirel değerlendirmeler açısından şekillenmektedir. Bu yöntemle kavramların anlamları, ilişkileri ve kullanım biçimleri ön plana çıkarılacaktır. Çalışmanın kapsamı MacIntyre’ın felsefesi bağlamında ahlaki krize karşı geliştirilen eleştiriler, çözüm denemeleri ve tartışmalarla sınırlıdır. Çalışmanın özgünlüğü ise kırılganlık eleştirisi açısından gelişen modernliğin ahlaki çözümsüzlük probleminin, MacIntyre'ın ahlak felsefesi ışığında incelenmesidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aristoteles. (2012). Nikomakhos’a Etik (S. Babür, Çev.). (4. Basım), Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
- Aquinas, T. (1920). Summa Theologiae, Erişim Tarihi: Kasım 09, 2025. https://www.newadvent.org/summa/
- Ayer, A.J. (1998). Dil, Doğruluk ve Mantık (V. Hacıkadıroğlu, Çev.). (2. Basım) İstanbul: Metis Yayınları.
- Bauman, Z. (2011). Postmodern Etik (A. Türker, Çev.). (2. Basım). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- Benjamin, W. (2012). Hikâye Anlatıcısı, Son Bakışta Aşk (N. Gürbilek- S. Yücesoy, Çev.). (6. Basım, ss. 77-100) içinde. İstanbul: Metis Yayınları.
- Blakely, J. (2016). Alasdair MacIntyre, Charles Taylor, and the Demise of Naturalism: Reunifying Political Theory and Social Science, Notre Dame, Indiana: University of Notre Dame Press.
- Butler, J. (2005). Kırılgan Hayat: Yasın ve Şiddetin Gücü (B. Ertür, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
- Chantrell G. (Ed.). (2002). The Oxford Dictionary of Word Histories, Oxford University Press.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
21. Yüzyıl Felsefesi, Çağdaş Felsefe
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
22 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
18 Şubat 2026
Kabul Tarihi
26 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 50 Sayı: 2
APA
Aktay, M., & Taşkın, A. (2026). Alasdair MacIntyre’ın Ahlak Felsefesi Bağlamında Modernizmin Ahlaki Mirası Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 50(2), 9-24. https://izlik.org/JA53WL53TY
AMA
1.Aktay M, Taşkın A. Alasdair MacIntyre’ın Ahlak Felsefesi Bağlamında Modernizmin Ahlaki Mirası Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme. CUJOSS. 2026;50(2):9-24. https://izlik.org/JA53WL53TY
Chicago
Aktay, Muammer, ve Ali Taşkın. 2026. “Alasdair MacIntyre’ın Ahlak Felsefesi Bağlamında Modernizmin Ahlaki Mirası Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme”. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 50 (2): 9-24. https://izlik.org/JA53WL53TY.
EndNote
Aktay M, Taşkın A (01 Haziran 2026) Alasdair MacIntyre’ın Ahlak Felsefesi Bağlamında Modernizmin Ahlaki Mirası Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 50 2 9–24.
IEEE
[1]M. Aktay ve A. Taşkın, “Alasdair MacIntyre’ın Ahlak Felsefesi Bağlamında Modernizmin Ahlaki Mirası Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme”, CUJOSS, c. 50, sy 2, ss. 9–24, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53WL53TY
ISNAD
Aktay, Muammer - Taşkın, Ali. “Alasdair MacIntyre’ın Ahlak Felsefesi Bağlamında Modernizmin Ahlaki Mirası Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme”. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 50/2 (01 Haziran 2026): 9-24. https://izlik.org/JA53WL53TY.
JAMA
1.Aktay M, Taşkın A. Alasdair MacIntyre’ın Ahlak Felsefesi Bağlamında Modernizmin Ahlaki Mirası Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme. CUJOSS. 2026;50:9–24.
MLA
Aktay, Muammer, ve Ali Taşkın. “Alasdair MacIntyre’ın Ahlak Felsefesi Bağlamında Modernizmin Ahlaki Mirası Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme”. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 50, sy 2, Haziran 2026, ss. 9-24, https://izlik.org/JA53WL53TY.
Vancouver
1.Muammer Aktay, Ali Taşkın. Alasdair MacIntyre’ın Ahlak Felsefesi Bağlamında Modernizmin Ahlaki Mirası Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme. CUJOSS [Internet]. 01 Haziran 2026;50(2):9-24. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53WL53TY
