TÜRKİYE İLE DİĞER TÜRK CUMHURİYETLERİ ARASINDA DIŞ TİCARETİN GELİŞİMİ: 2000-2017 DÖNEMİ

SSCB’nin 1990’lı yılların başında yıkılmasıyla birlikte Türkiye ile etnik, dini, tarihi ve kültürel bağları bulunan Azerbaycan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkistan ve Kazakistan kapalı ve sosyalist bir ekonomik sistemden çıkmış ve bağımsızlıklarını kazanmışlardır.  Kendilerine ortaklar ve modeller aramaya başlayan bu ülkeler 25 yıldır uluslararası alanda kendilerini ilk tanıyan ve benzer değerlere sahip olan Türkiye ile birçok alanda işbirliği içinde bulunmaktadırlar. Bu çalışmada 2000-2017 yıllarını kapsayan, Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri arasındaki dış ticaret ilişkiler incelenerek bölge ülkelerinin dış ticaretlerinin yönü, ölçeği ve sektörel dağılımı genel olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır.1990’lı yılların başından itibaren dış ticarette liberalizasyona yönelen Türk Cumhuriyetleri ile Türkiye arasındaki ticari ilişkiler sürekli gelişme göstermektedir. Ancak ülkelerin sahip olduğu potansiyel dikkate alınınca dış ticaret ilişkilerinin olması gerekenin çok altında yer aldığı görülmektedir. Türkiye’nin Azerbaycan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkistan ve Kazakistan ile gerçekleştirmiş olduğu dış ticaret hacmi 1992 yılında 267 milyon dolardır. Bu rakam Türkiye’nin dış ticaret hacminin % 0,7’si düzeyine karşılık gelmektedir.2017 yılında ise bu rakamlar sırasıyla 7.325 milyon dolar ve  %1,8 gibi oldukça düşük düzeydedir. Bu nedenle ticari ilişkilerin geliştirilmesi için bazı yapısal düzenlemelerin ve önlemlerin alınması gerekmektedir.