Doğudaki Roma’nın Bizanslaştığı Devir: I. Justinianos Dönemi

Byzantine, found in the area where lands of Asia and Europe come together, became a world empire like the Ottoman Empire, found next to it and ruled a great deal of lands of the world. The Byzantine Empire having a great importance with regards to politics, commerce, art, culture and civilisation, was * Cumhuriyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü, Sivas. the primary one of the empires, the most long-running ones in the world. The Byzantine Empire, reigned nearly more than ten centuries, was ruled by dynasties. While the enemies of this empire, reigned in the lands of Europe, Africa and Asia, in the east were Persians, later on their enemies were Arabs after Hadrat Umar took Iran. As to the enemies the Byzantine Empire in the west, they were Turks, come to the Balkans from the north of the Blacksea, and Barbarian tribes, escaped before them. As a result of the immigrations caused by these tribes, the Roman Empire split in half. Afterwards, as a result of the raids of these tribes, the Rome in the west fell. As to the Byzantine Empire, seen as a sequel to the Rome in the east, it has always been an enigma that when the Byzantine Empire had its own structure. According to some, having a separate identity of the Byzantine Empire occurred with the foundation of Constantinople or Istanbul, as it is called now, while for some, with the severance of Rome or the fall of West Rome. As to Byzantinisation, it was not as easy as the foundation of the Byzantine Empire. Passing from Rome to the Byzantine Empire instantly was not possible. For such a period of change, long years are required. In this paper we examine that the period of change in the Rome of east became evident especially in the Justinian I.Era and try to explain it with the events of that time.

Asya ve Avrupa topraklarının birleştiği bölgede kurulmuş olan Bizans, yanı başında kurulup dünyanın büyük bir coğrafyasına hâkim olan Osmanlı gibi cihan devleti olmuştu. Siyaset, ticaret, sanat, kültür ve medeniyet açısından büyük bir önemi haiz olan Bizans İmparatorluğu, dünyanın en uzun soluklu devletlerinin başında gelmektedir. On asırdan fazla hüküm sürmüş olan Bizans İmparatorluğu hanedanlıklarla yönetilmiştir. Avrupa, Afrika ve Asya topraklarında hüküm sürmüş olan bu devletin doğudaki düşmanları önceleri Farslılar iken Hz. Ömer’in İran’ı almasıyla daha sonraları Araplar olmuştur. Bizans’ın batıdaki düşmanları ise Karadeniz’in kuzeyinden Balkanlara gelen Türkler ve onların önünden kaçan Barbar kavimleri idi. Bu kavimlerin sebep olduğu göçler sonucunda Roma İmparatorluğu ikiye ayrılmıştı. Daha sonraları bu kavimlerin saldırıları sonucunda batıdaki Roma yılmıştı. Doğudaki Roma’nın devamı olarak görünen Bizans’ın ise ne zaman kendine özgü bir yapıya kavuştuğu her zaman merak konusu olmuştur. Bizans’ın müstakil bir hüviyete kavuşması kimilerine göre Konstantinopolis ya da bugünkü söylemiyle İstanbul’un kuruluşuyla, kimilerine göre de Roma’nın ikiye ayrılışı yahut Batı Roma’nın yıkılışıyla olmuştur.

Bizanslılaşma ise Bizans’ın kuruluşu gibi kolay olmamıştır. Roma’dan Bizans’a geçişin bir anda olması mümkün değildi, bu türden değişim süreçleri için uzun yıllara ihtiyaç vardır. Biz bu çalışmamızda doğudaki Roma’da yaşanan değişim sürecinin özellikle I. Justinianos devrinde belirgin bir hâl almaya başladığını inceleyip o günün olaylarıyla açıklamaya çalışacağız.