HATTATLARA VEFA: KETEBE DUASI
Öz
İlmî gelenekte yazılı dua metinlerine rastlamaktayız. İlmî metinlere duayla başlanması ile kulun aciz oluşu anlatılmak istenmektedir. Nitekim icra edilen sanatın, yapılan ilmin Allah’ın Sâni ve Bedî sıfatlarını idrâk etme amacı vardır. Bu bakımdan, eslâf duanın üzerinde durmuş; ehemmiyet göstermiştir. Biz hüsn-i hat sanatında ise, icazetnâmelerde kısa bir şekilde yazılı olan duaları ve yine icâzet merasimlerinde okunan duayı bilmekteyiz. Ayrıca yazma eserlerin ketebe kısmında da kısa dua cümlelerin yazıldığı da malumumuzdur. Müstakil bir metin olarak ise, pek çok hattatın isminin geçtiği bir dua metnine daha önce rastlanmadığını fark ettik.
Bu makale, 1913 yılına ait matbu bir eserde yer alan Ketebe Duası metninin incelenmesinden müteşekkildir. Elimizdeki metinde 27 tane hattatın adı zikredilmektedir. Metinde adı geçen her bir hattat, hüsn-i hat ekollerinin önde gelen isimlerinden veya yaşadıkları dönemde mâhir addedilen hattatlardır. Bazı hattatların eserleri günümüze kadar gelemese de veya az sayıda eserlerine ulaşabilsek de hattatların hemen hepsinin velûd olduğu malûmatını kaynaklardan öğrenmekteyiz. Yazarın özellikle yirmi yedi tane hattattan bahsetmesi bu sebeplerdendir. Alanında bir benzerine daha karşılaşmadığımızı düşündüğümüz bu metinde zarif ve sade bir dil kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akalın, Şükrü Halûk, Tükçe Sözlük, Ankara: Türk Dil Kurumu, 2010.
- Alparslan, Ali, Osmanlı Hat Sanatı Tarihi, 5. Baskı, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2016.
- Ateş, Süleyman, Açıklamalı Büyük Dua Mecmûası, Ankara: Kılıç Kitabevi, 1980.
- Ayverdi, Ekrem Hakkı, Fâtih Devri Hattaları ve Hat Sanatı, İstanbul: İstanbul Matbaası, 1953.
- Dere, Ömer Faruk, Hattat Hafız Osman Efendi Hayatı, Sanatı, Eserleri, İstanbul: Korpus Kültür Sanat Yayıncılık, 2009.
- Derman, Uğur, Osmanlı Hat Sanatı – Sakıp Sabancı Müzesi, Sabancı Üniversitesi İstanbul, İstanbul: Mas Matbaacılık, 2001.
- Derman, Uğur, “Hat Sanatında Osmanlı Devri”, İKMHS, İstanbul: IRCICA, 1992.
- Derman, Uğur, “Osmanlı Türklerinde Hat Sanatı”, Osmanlı: Kültür ve Sanat, Ankara: Yeni Türkiye Yay., 1999a.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Bera Kemikli
*
0000-0002-8670-0491
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
26 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
14 Kasım 2019
Kabul Tarihi
12 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 43 Sayı: 2
