XIX. YÜZYILIN SONUNDA KIRIM TATAR EDEBİYATINDA MODERN EDEBÎ NESRİN DOĞUŞU

XIX. yüzyılda Türk dünyası edebiyatında yaygınlık göstermeye başlayan modern nesir, halka yönelmiş ve sade bir dille halkın hayatını bütün gerçeğiyle anlatmıştır. Bu özelliğinden dolayı nesir Türk dünyasının pek çok aydını tarafından benimsendiği gibi, Kırım Tatar aydınları ve edebiyatçıları tarafından da kısa zamanda sevilmiş ve pek çok yönüyle Kırım’ın toplumsal hayatına uyarlanmıştır. Kırım Tatar edebiyatında nesir türünün ilk örnekleri 1880’li yıllardan sonra İsmail Bey Gaspıralı tarafından geliştirilmiş ve şekillendirilmiştir. Nesir, Kırım Tatarlarının modern çağla tanışması açısından önemli olan 1880-1890’lı yıllarda yenilik taraftarı faaliyetlerde bulunan M. Akçurin, O. Akçokraklı, A. Bodaninskiy, S. A. Özenbaşlı, İ. L. Umerov gibi aydın ve yazarlar tarafından devam ettirilmiştir. İlk Kırım Tatar nesir yazarları roman, hikâye, deneme, tiyatro, seyahatname gibi özgün eserlerin yanında Batı ve Rus edebiyatından çeviriler de yapmışlardır. Bahçesaray şehrinde İsmail Bey Gaspıralı çevresinde ve etkisinde yetişen bu aydınların nesir eserleri yazmadaki amacı, geri kalmış toplumu bilinçlendirmek, olumlu yönde yönlendirmek ve önemli meselelerine dikkat çekmektir.