SİVAS İLİ AKINCILAR İLÇESİ AĞZI SES BİLGİSİ ÖZELLİKLERİ
Öz
Sivas ili Akıncılar ilçesi ses bilgisel özelliklerini belirlemeyi amaçlayan bu makale, saha çalışmasına dayanan verileri içermektedir. Çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Sivas ağzının diğer ağızlar arasındaki yeri tespit edilmekte ve kısaca çalışmanın yöntemi üzerinde durulmaktadır. Buna ek olarak bu bölümde çalışmada kullanılan çeviri yazı işaretleri aktarılmaktadır. İkinci bölümde Sivas ilçesi Akıncılar ağzına ait ses olayları ve ses değişimlerine ünlüler ve ünsüzler olmak üzere iki alt başlık altında yer verilmektedir. Elde edilen bulgular makalenin üçüncü bölümünde sunulmaktadır. Sivas ağzında tespit edilen bu bulgulardan en yaygın olanları göçüşme örnekleridir: aḫşam > aşḫam, ayva > havya, bakraç > barḫaç, çekirge > kekürçe, çıplak > cılbaḫ, dürbün > dübürüm, eski > eksü, dünya > düyna külfet > küflet, ileri > ireli, iler(i)le- > irel(i)le-, lanet > nālet, memleket > melmeket, peskütan > pestugan, topraḫ > torpaḫ. Ayrca r ve l ses değişimi örnekleri de oldukça yaygındır: birader~ bilader, cemre ~ cemile, çermik ~ çelmik, çerebne ~ çelepme, çırpı ipi > çilpipi, fetir ~ fetil, gurk ~ gulk, güreş ~ güleş, kenger ~ kengel, serbes ~ selbes, cıvılda- ~ civirde-, çakıldak ~ çaḫırdaḫ, gelek ~ gerek, gugulik ~ gugirik, maşala ~ maşara, talanla- ~ taranla-, tılsım ~ tırsım, dinel- ~ diren-
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akar, A. (2013). Muğla Yöresi ve Ağızları. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu- Türk Dil Kurumu Yayınları: 1076.
- Allahverdiyeva, Ş. ve Bulduk, T. (2013). Adıyaman İndere (Zey) Köyü Ağzı- Ses Bilgisi. The Journal of Academic Social Science Studies International Journal of Social Science: 6 (3), 1109- 1145.
- Banguoğlu, T. (2007). Türkçenin Grameri. Ankara: Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu- Türk Dil Kurumu Yayınları:528.
- Caferoğlu, A. (1958). Anadolu Ağızlarında İçses Ünsüz Türemesi. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1958, 1-11.
- Coşkun, M. V. (2007). “Standart Türkçede Ses Olaylarının Sebep-Sonuç İlişkisi Çerçevesinde Yeniden Sınıflandırılması”. 38. ICANAS Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, 347-368.
- Demir, N. ve Şen, Ü. (2006). Sivas İli ve Yöresi Ağızları (Etnik Yapı- Dil İncelemesi- Metinler- Sözlük). Ankara: Gazi Kitabevi.
- Dursunoğlu, H. (2017). Adlandırma, Terimler ve Sınıflandırma Açısından Türkiye Türkçesinde Ünsüzlere Bir Bakış. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, 65 (1), 11-22.
- Eckmann, J. (1953). Kelime Ortasında Anorganik b, p ve m’nin Türemesi. Türkiyat Mecmuası, 10, 313-320.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Haziran 2021
Gönderilme Tarihi
31 Mart 2021
Kabul Tarihi
7 Mayıs 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 45 Sayı: 1
