AKADEMİK CAMİADA YURTTAŞLIK ALGISI ve BİLİNCİ: (CÜ ÖĞRETİM ÜYELERİ ÖRNEĞİNDE)

Bu çalışma, resmi statü tarafından kabul edilen Türk vatandaşlığı ve kimliği algısına etki eden faktörleri ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışma temelde kuramsal ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde yurttaşlık hakkındaki yasal belgeler, hükümet tartışmaları ve öne çıkan entelektüellerin çalışmaları incelenmiştir. İkinci bölümde ise, bireylerin yurttaşlık algılarını ortaya koyabilmek amacıyla Cumhuriyet Üniversitesi öğretim üyeleri örneğinde alan araştırması yapılmıştır

Bu çalışma, resmi statü tarafından kabul edilen Türk vatandaşlığı ve kimliği algısına etki eden faktörleri ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışma temelde kuramsal ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde yurttaşlık hakkındaki yasal belgeler, hükümet tartışmaları ve öne çıkan entelektüellerin çalışmaları incelenmiştir. İkinci bölümde ise, bireylerin yurttaşlık algılarını ortaya koyabilmek amacıyla Cumhuriyet Üniversitesi öğretim üyeleri örneğinde alan araştırması yapılmıştır. Kuramsal kısımda, yurttaşlık olgusu öncelikle kavramsal olarak ele alınmıştır. Tarihsel gelişiminden, politik ve hukuki görünümlerinden, yurttaşlık kuramlarından ve günümüzdeki yurttaşlık anlayışlarından bahsedilerek, yurttaşlığın genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Daha sonra Türkiye’de yurttaşlığın gelişimi anlatılmıştır. Osmanlı’dan günümüze kadar Türk siyasal ve toplumsal yaşamındaki belirleyici faktörlerin, yurttaşlık üzerindeki etkileri dikkate alınarak, kronolojik bir sıra izlenmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde, bireylerin yurttaşlık bilinçlerini ölçmek üzere, Cumhuriyet Üniversitesi’nde görev yapmakta olan öğretim üyeleri örneğinde bir alan araştırması yapılmıştır. Alan araştırmasında Likert tipi soru formları kullanılmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel analizler yoluyla değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Yurttaşlığın etnik ve dinsel kimlikler üzerinden yürüdüğü günümüz Türkiye’sinde, yasalar karşısında pasif durumda olan, haklardan ziyade sorumlulukların ön plana çıktığı bir yurttaşlık anlayışı toplumun genelinde hissedilmektedir. Araştırma sonuçlarına göre öğretim üyelerinin büyük çoğunluğu ise, aktif yurttaşlık anlayışını benimsemektedir. Fakat toplumun en bilinçli kesimi olması beklenen öğretim üyeleri arasında da yasalar karşısında edilgen durumda olanlar ve pasif yurttaş konumunda bulunanlar vardır