MODERNLEŞME SÜRECİNDE YAŞLILIK DÜŞÜNCESİNİ DEĞİŞTİREN OLGULAR - TOPLUMSAL YAŞAMIN KIYISINDA KALAN YAŞLILAR -
Öz
Modernleşme süreci bir anlamda toplumsal değişim sürecidir. Bu süreçte aile kurumu değişim yaşayan kurumların başında gelmektedir. Bu değişim savunmasız, dezavantajlı grubu oluşturan yaşlıları olumsuz etkilemektedir. Çalışmamızın problemi modernleşme sürecinde yaşlılığı bir sorun olarak ortaya çıkaran olguların neler olduğunu tespit etmektir. Bireyselleşme, sanayileşme ve kentleşme, aile yapısındaki değişim, yaşlı nüfusun artışı, toplumsal değerlerdeki kayıp vb. nedenler yaşlı nüfusu daha görünür hale getirmiştir. Bu olgular aynı zamanda yaşlı sorunlarını da ortaya çıkarmıştır.
Bireyi önceleyen, haz ve çıkar ilişkilerinin şekillendirdiği modern yaşam tarzı ailede sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Bireyin kendini otoriteden bağımsız görmesi, insanının kendi başına yeteceği ve ben merkezli bir dünya inşa etme düşüncesi ailenin diğer bireylerle olan ilişkisini zayıflatmış, yaşlıların fazlalık olarak algılanmasına ve dışarıda tutulmasına neden olmuştur.
Modernleşme süreci ailenin yapısı, rol ve statüsünde ciddi değişmeler meydana getirmiştir. Sanayi öncesi toplumlarda yaşlı kişiler, ailenin büyüğü olarak gücü elinde bulundurmaktaydı. Modernleşme ile aile işlevlerinin bir kısmını kurumlara devretmiş, geleneksel bilgi değer kaybetmiş, kadının iş yaşamına atılması vb. nedenler yaşlılara olan ihtiyacı azaltarak adeta onları kurum dışına itmiştir.
Toplumsal değerler ailenin koruyucu mihveri iken bugün ailenin üzerine inşa edildiği değerlerin aşındırılması, pozitivist ve pragmatist bir eğitim sisteminin bunu desteklemesi, ‘değer’ kabul edilen yaşlının ‘soruna’ dönüşmesine neden olmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AMMAN, M. Tayfun; “Türkiye'de Ailenin Açık ve Örtük Sekülerleşmesinin Sosyolojik Analizi”, Aile ve Eğitim Tartışmalı İlmi Toplantı, (s. 41-71). İstanbul: 24-25 Nisan 2010.
- ARUN, Özgür; “Que Vadis' Türkiye? 2050'ye Doğru Yaşlanan Türkiye'yi Bekleyen Riskler”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (32), (2014), s. 1-12.
- ASIMGİL, Sevim ve ÇEKMEGİL Ayşegül; Yaşamın Dört Kritik Dönemi, Çelik Yay. İstanbul, (2010).
- AYDIN, Mustafa; Değişim Sosyolojisi, Açılım Kitap, İstanbul, (2015).
- BARSBAY, Mehtap Çakmak; “Türkiye’de Politika Belgelerinde Yaşlılara Yaklaşımın Değerlendirilmesi”, Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14 (2), (2018), s. 257-280.
- BAYER, Ali; “Değişen Toplumsal Yapıda Aile”, Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4 (8), (2013), s.101-129.
- CANATAN, Kadir ve YILDIRIM, Ergün; Aile Sosyolojisi, (2. Baskı), Açılım Kitap, İstanbul, (2011).
- CEYLAN, Harun; (2015). Sosyal Değerden Sosyal Soruna Yaşlılık: Geleneksel Toplumdan Modern Topluma Değişen Yaşlılık Algısı, Modern Hayat ve Yaşlılık (s.25-53), (Ed. H. Ceylan), Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Vehbi Ünal
*
0000-0003-3827-6339
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
26 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
29 Ekim 2019
Kabul Tarihi
3 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 43 Sayı: 2
