TR
SEBASTEIA'NIN KIRK ŞEHİDİ
Öz
M.Ö. 63 yılında imparator Pompeius tarafından bir kent olarak kurulan Sebasteia (Sivas)’da, Roma döneminde yaşanılan önemli olaylardan birisi de kırk Romalı Hristiyan askerin inançları uğruna şehit edilmesidir. İmparator Constantinus zamanında Milano Kararnamesi (M.S. 313) ile Hristiyanlara inançlarını yaşamalarında özgürlük tanınmıştır. Buna rağmen, Constantinus ile yönetimi paylaşan ve her zaman bir paganist olarak kalan Licinius tarafından her fırsatta Hristiyanlara büyük eziyetler edilmiştir. M.S. 320 yılında kırk inançlı asker, Licinius’un emri ile Sebasteia’da önce hapse atılmış, ardından şiddetli soğuğun yaşandığı kış mevsiminde donmuş bir gölün kıyısında ölüm acılarına son verene kadar beklemeye zorlanmıştır. Hristiyanlık dünyasının evrensel şehitleri olarak kabul edilen bu kırk asker onuruna olayın yaşanmasından 53 yıl sonra Caesarea (Kayseri) piskoposu Aziz Basil tarafından kült düzenlenerek, tapınaklar yaptırılmıştır. Basil’in ardından kült Kapadokya bölgesinden hızla doğu ve batıya yayılmış ve kutsal mekânların duvarlarında popüler bir tema olarak uzun yıllar boyunca kullanılmıştır.
Bu çalışmada Hristiyanlık dünyasında hala büyük saygı duyulan Sebasteia’nın Kırk Şehidi menkıbesinin geçtiği kaynaklar, kutsal şehitlerin kültünün yayıldığı coğrafya ve kültün sanattaki yansımaları ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ALLEN, Pauline, HAYWARD, C. T. R; Severus of Antioch, London and Newyork, 2004.
- BARUT, Ferda; “Kırk Martirler Kültü ve Doğu Hristiyan Sanatındaki Yansımaları”, Uluslararası XVIII. Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu 22-25 Ekim 2014 Aydın, Efeler Belediyesi Kültür Yayınları, Aydın 2017, s. 71-78.
- BELFOUR, F. C; The Travels of Macarius, Patriarch of Antioch, V. 2, London, 1836.
- BETTEN, Francis S; “The Milan Decree of A. D. 313: Translation and Comment”, The Catholic Historical Review, V. 8/2, 1992, s. 191-197.
- BUCKLE, David Purdy; “The Forty Martyrs of Sebaste: A Study of Hagiographic Development”, Bulletin of the John Rylands Library 6, 1921-22, s. 352-360.
- CAMERON, Averil; Procopius and the Sixth Century, University of California Press, California, 1996.
- Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton OAKS and in the Fogg Museum of Art, V. 3, Edt. John Nesbitt and Nicolas Oikonomides, Washington D.C, 1996.
- DAM, Raymond Van; Becoming Christian: The Conversion of Roman Cappadocia, University of Pennsylvania Press, Pensilvanya, 2003.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
19 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
12 Nisan 2020
Kabul Tarihi
11 Haziran 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 44 Sayı: 1
